Autoritetet amerikane të aviacionit kanë vendosur të pezullojnë të gjitha ngritjet e avionëve në aeroportet e vendit pasditen e kësaj të premteje, për shkak të “rrethanave të jashtëzakonshme”. Deri më tani nuk është bërë e ditur arsyeja zyrtare e këtij vendimi, por sipas informacioneve paraprake, pak pas orës 15:00 me orën lokale (21:00 me orën italiane), janë shfaqur probleme të shumta në komunikimin radio mes qendrave të kontrollit të trafikut ajror, të cilat janë përgjegjëse për menaxhimin e avionëve në fluturim.

Ndërkohë, hapësira ajrore amerikane po zbrazet gradualisht, pasi avionët që ndodhen në ajër po vijojnë fluturimet deri në destinacionin e tyre. Qendrat e kontrollit ajror, të cilat menaxhojnë trafikun në një nga hapësirat ajrore më të ngarkuara në botë, po përgatiten për një situatë të njohur në terminologjinë e aviacionit si “ATC Zero”. Ky përcaktim nënkupton ndërprerjen e plotë të shërbimit të kontrollit të trafikut ajror, për shkak të pamundësisë së komunikimit me avionët.

Vendimi është konfirmuar edhe nga sekretari amerikan i Transportit, Sean Duffy, përmes një reagimi në rrjetin social X.

“FAA ka urdhëruar pezullimin e ngritjes së avionëve në të gjitha aeroportet e Shteteve të Bashkuara, pas një problemi komunikimi që ka prekur të gjitha qendrat e kontrollit të trafikut ajror. Teknikët e FAA-së po hetojnë për të përcaktuar shkakun e problemit. Do të publikojmë menjëherë informacione të reja sapo t'i kemi në dispozicion”, shkroi Duffy.

Sipas informacioneve paraprake, avionëve që ndodhen aktualisht në fluturim nuk u është kërkuar të ulen në aeroportin më të afërt, siç ndodhi pas sulmeve terroriste të 11 shtatorit 2001. Të dhënat e publikuara nga platformat e monitorimit të trafikut ajror tregojnë se avionët e linjave tregtare po vijojnë fluturimet sipas itinerareve të planifikuara.

Ndërkohë, FAA ka njoftuar se fluturimet ndërkombëtare drejt Shteteve të Bashkuara do të trajtohen rast pas rasti. Kjo do të thotë se jo të gjithë avionët mund të lejohen të hyjnë në hapësirën ajrore amerikane. Disa prej tyre mund të detyrohen të ndryshojnë itinerarin, të drejtohen drejt një destinacioni tjetër ose të kthehen në aeroportin nga janë nisur.

Pezullimi i ngritjes së avionëve në rang kombëtar, i njohur në terminologjinë e aviacionit si “ground stop”, është një masë jashtëzakonisht e rrallë në Shtetet e Bashkuara.

Rasti i fundit u regjistrua në janar të vitit 2023, kur FAA pezulloi fluturimet për shkak të problemeve me një sistem të ri njoftimesh për pilotët. Përpara këtij incidenti, trafiku ajror në të gjithë vendin ishte ndërprerë pas sulmeve terroriste të 11 shtatorit 2001.

Çdo ditë, FAA menaxhon rreth 44 deri në 45 mijë fluturime. Pasditja e së premtes është gjithashtu një nga periudhat më të ngarkuara për trafikun ajror amerikan, pasi qindra mijëra njerëz udhëtojnë për fundjavë ose kthehen në shtëpi.

Në Shtetet e Bashkuara funksionojnë 22 qendra rajonale të kontrollit të trafikut ajror, të cilat menaxhojnë lëvizjen e avionëve në hapësirën ajrore të vendit.

Në momentin kur hyri në fuqi ndalimi, në orën 21:54 me orën e Shqipërisë, sipas platformës Flightradar24, në ajër ndodheshin 4.042 avionë që kishin si destinacion Shtetet e Bashkuara.

Më shumë se 30 mijë fluturime ishin planifikuar të niseshin duke filluar nga momenti kur u vendos ndalimi kombëtar, pak para orës 16:00 me orën e bregut lindor të SHBA-së. Disa prej tyre janë anuluar, përfshirë fluturimin e orës 22:30 nga aeroporti Heathrow i Londrës drejt aeroportit JFK të Nju Jorkut.

Kompania ajrore United Airlines njoftoi se fluturimet e saj ndërkombëtare që janë nisur tashmë mund të vazhdojnë drejt destinacioneve përkatëse, ndërsa të gjitha fluturimet e brendshme janë pezulluar deri në një urdhër të dytë.

Ndërkohë, sipas CNN, që citon burime nga Administrata Federale e Aviacionit, për momentin nuk ka të dhëna që problemet në sistemin e kontrollit të trafikut ajror të jenë shkaktuar nga një sulm kibernetik./ Corriere della Sera

Rendit zhvillimet sipas orarit:
Ora 23:12
SHBA ndalon fluturimet për herë të tretë në 25 vite! Nga sulmet e 11 Shtatorit tek defekti teknik i 2023-shit, ja çfarë ndodhi dy herët e tjera?

Pezullimi i ngritjes së avionëve në të gjitha aeroportet amerikane është një masë jashtëzakonisht e rrallë, e ndërmarrë në situata kur autoritetet vlerësojnë se siguria e trafikut ajror mund të jetë në rrezik.

Një nga rastet më të njohura ndodhi më 11 shtator 2001, pas sulmeve terroriste ndaj Qendrës Botërore të Tregtisë në Nju Jork dhe Pentagonit. Administrata Federale e Aviacionit (FAA) urdhëroi ndalimin e nisjeve të avionëve dhe më pas uljen e të gjithë avionëve civilë që ndodheshin në hapësirën ajrore amerikane. Ishte një vendim i paprecedentë, që paralizoi trafikun ajror në të gjithë vendin.

Një tjetër incident i ngjashëm u regjistrua më 11 janar 2023, kur një defekt në sistemin NOTAM, që u transmeton pilotëve informacione të rëndësishme për sigurinë e fluturimeve, detyroi FAA-në të pezullonte përkohësisht nisjet e avionëve në të gjithë SHBA-në.

Ndalimi i vitit 2023 zgjati rreth 90 minuta, por shkaktoi mijëra vonesa dhe anulime fluturimesh në aeroportet amerikane.

Ndryshe nga 11 Shtatori, kur vendimi u mor për shkak të një sulmi terrorist, incidenti i vitit 2023 lidhej me një problem teknik. Edhe pezullimi i 13 nëntorit 2026 është lidhur paraprakisht me probleme komunikimi në qendrat e kontrollit të trafikut ajror, ndërsa shkaku përfundimtar mbetet për t'u përcaktuar.

Sipas raportimit të fundit të Associated Press, incidenti i kësaj të premteje është pezullimi i tretë kombëtar i ngritjes së avionëve në SHBA, pas rasteve të viteve 2001 dhe 2023. Ndryshe nga 11 Shtatori, avionët që ndodhen në ajër nuk janë urdhëruar të ulen menjëherë.

Kriza e re ka prekur komunikimet në 22 qendrat rajonale që kontrollojnë trafikun ajror amerikan. Sipas të dhënave të FlightAware, deri në orën 16:56 me orën e bregut lindor amerikan, ishin regjistruar 7.884 fluturime me vonesë. Hetimet për shkakun e ndërprerjes vazhdojnë, ndërsa burime të cituara nga CNN thonë se informacionet paraprake nuk tregojnë për një sulm kibernetik.

U.D/Shqiptarja.com