Udhëheqësit e Evropës i kanë bërë të ditur Rusisë se e ardhmja e arkitekturës së sigurisë së kontinentit nuk mund të vendoset pa praninë e evropianëve në tryezë; kjo vjen pas një raundi bisedimesh paqeje, në të cilin delegacioni i Moskës refuzoi një format shumëpalësh.

Rusia e ka vendosur çështjen e arkitekturës së sigurisë në krye të prioriteteve të saj, gjë që ka hasur në kundërshtimin e evropianëve.

Këta të fundit besojnë se bëhet fjalë për një manovër që synon të largojë vëmendjen nga lufta në Ukrainë dhe të çojë përpara ambicien e kahershme të Rusisë për t'u riafirmuar si një fuqi e madhe.

"Në fund të fundit, si evropianë, ne do të jemi ata që do të përcaktojmë dhe do të vendosim për sigurinë tonë të ardhshme. Nuk kam asnjë dyshim për këtë", deklaroi të enjten presidenti francez Emmanuel Macron, në hapje të një samiti të udhëheqësve në Dublin, Irlandë.

"Evropa duhet fillimisht të ketë të qartë se çfarë kërkon. Aktualisht, Evropa është shumë e qartë sa i përket mbështetjes për Ukrainën. Tani, duhet të formulojmë një vizion konkret për planin tonë të paqes dhe për arkitekturën e ardhshme të sigurisë".

Duke mbështetur qëndrimin e Macronit, kancelari gjerman Friedrich Merz i bëri thirrje Rusisë që të angazhohet në bisedime të drejtpërdrejta me përfaqësuesit evropianë – një hap për të cilin Moska ende nuk ka dhënë pëlqimin.

Në raundin e fundit të bisedimeve në Abu Dabi morën pjesë zyrtarë të lartë nga Franca, Gjermania, Mbretëria e Bashkuar, Italia, Komisioni Evropian, Këshilli Evropian dhe NATO-ja.

Megjithatë, asnjëri prej tyre nuk pati ndërveprim me delegacionin rus.

"Ukraina duhet të jetë në tryezë. Evropianët duhet të jenë në tryezë. Amerikanët dhe, natyrisht, Rusia duhet të jenë në tryezë", tha Merz me të mbërritur.

"Është e rëndësishme që Rusia të ulet në tryezë dhe të jetë e gatshme për bisedime".

Përfaqësuesja e Lartë, Kaja Kallas, theksoi rëndësinë e përcaktimit të një "radhe veprimesh" në procesin diplomatik: së pari, një armëpushim në Ukrainë; së dyti, një marrëveshje paqeje; dhe, në fazën e fundit, diskutimi mbi arkitekturën evropiane të sigurisë.

"Ne tashmë e kemi një arkitekturë evropiane të sigurisë", tha ajo, duke përmendur Marrëveshjet e Helsinkit të vitit 1975, Kartën e Parisit të vitit 1990 dhe Memorandumin e Budapestit të vitit 1994.

"Problemi qëndron në faktin se Rusia nuk po i respekton këto marrëveshje".

Kryeministri estonez, Kristen Michal, deklaroi se diskutimet e rinisura mbi arkitekturën e sigurisë janë një "kurth" i ngritur nga Moska për të arritur "gjithçka të pamundur", përfshirë tërheqjen e NATO-s – një pretendim që presidenti rus, Vladimir Putin, e ka shndërruar në një objektiv strategjik.

Në javët para pushtimit në shkallë të gjerë të Ukrainës, Kremlini i paraqiti NATO-s një ultimatum: të ndalonte zgjerimin drejt lindjes dhe të tërhiqte trupat nga vendet anëtare që ishin bashkuar pas vitit 1997.

Këto kërkesa u refuzuan prerazi. Pak muaj më vonë, Finlanda dhe Suedia – dy vende historikisht neutrale – aplikuan për t'u anëtarësuar në NATO.

Presidenti lituanez, Gitanas Nausėda, këmbënguli se negociatat duhet të zhvillohen në "kushte të drejta" dhe me praninë e palës evropiane.

"Duhet shmangur diskutimi pas shpinës së ukrainasve; gjithashtu, diskutimet për arkitekturën e ardhshme të sigurisë në Evropë duhet të përfshijnë patjetër Bashkimin Evropian", u tha Nausėda gazetarëve.

Ky kundërshtim kolektiv vjen një ditë pasi Vladimir Medinsky, kryenegociatori rus në bisedimet e paqes, theksoi sërish interesin e Moskës për ta zgjeruar fushëveprimin diplomatik përtej Ukrainës, duke përfshirë të gjithë arkitekturën e sigurisë.

"I gjithë organizmi është i sëmurë; Ukraina ishte thjesht vendi ku plasi një absces. Prandaj, duhet trajtuar i gjithë organizmi. Një fashë e thjeshtë ngjitëse nuk mjafton", u shpreh Medinsky në Abu Dabi, duke përdorur një gjuhë të drejtpërdrejtë e të ashpër.

Megjithatë, Medinsky refuzoi të ketë kontakte me evropianët, për shkak të mbështetjes së tyre ushtarake dhe financiare ndaj Ukrainës.

Megjithatë, ky refuzim nuk është absolut: muajin e kaluar, Putin zhvilloi një bisedë telefonike 90-minutëshe me liderët e Finlandës dhe Norvegjisë.

Vëmendja ndaj arkitekturës së sigurisë është theksuar më tej nga presidenti amerikan, Donald Trump, dhe i dërguari i tij i posaçëm, Jared Kushner.

Ky i fundit tronditi së fundmi evropianët me një postim të gjerë në rrjetet sociale, ku parashtronte parimet për një kornizë të pasluftës.

Gjatë qëndrimit në Abu Dabi, Kushner u kërkoi rusëve të paraqisnin "propozime", të cilat do të diskutoheshin ballë për ballë me evropianët.

Më pas, Kushner udhëtoi drejt Moskës për të marrë "bekimin" e Putinit për t'i kaluar negociatat në një format shumëpalësh.

Presidenti ukrainas Volodymyr Zelensky e quajti qasjen "paksa të çuditshme" dhe u këshilloi evropianëve që "të bëjnë kujdes të shtuar". /Telegrafi/

EvropaNga BotaBotë