Shqipëria mund të vendosë një sistem të ri pagesash për përdorimin e rrugëve kombëtare. Pas nismës për heqjen e taksës së qarkullimit nga çmimi i naftës dhe benzinës, duke nisur nga 1 janari 2027, mazhoranca ka depozituar në Kuvend një projektligj që parashikon vendosjen e vinjetës për automjetet.
Nisma, e propozuar nga deputeti socialist Adi Qose, synon që automjetet me targa të huaja të kontribuojnë për përdorimin e infrastrukturës rrugore shqiptare, ndërsa për mjetet e regjistruara në vend pagesa parashikohet të përfshihet në taksën vjetore të automjeteve.
Si do të funksionojë vinjeta për makinat me targa të huaja?
Sipas projektligjit, drejtuesit e automjeteve të regjistruara jashtë Shqipërisë do të duhet të pajisen me vinjetë për të përdorur rrjetin rrugor kombëtar.
Vinjeta do të mund të blihet në pikat e kalimit kufitar ose nëpërmjet platformave elektronike, madje edhe përpara mbërritjes në Shqipëri.
Për automjetet e lehta parashikohen disa periudha vlefshmërie, përfshirë një ditë, 10 ditë, 30 ditë dhe një vit. Kjo do t’u mundësojë turistëve dhe shtetasve të huaj të zgjedhin pagesën sipas kohëzgjatjes së përdorimit të rrugëve.
Sa do të kushtojë vinjeta?
Çmimet përfundimtare nuk janë përcaktuar ende. Projektligji vendos kufij maksimalë në raport me tarifën vjetore.
Për automjetet e lehta, tarifa ditore nuk mund të kalojë 9% të tarifës vjetore, ajo 7-ditore 11%, tarifa 10-ditore 12%, tarifa 30-ditore 19% dhe ajo 60-ditore 30%.
Vlerat konkrete në lekë, kategoritë e automjeteve dhe mënyra e përllogaritjes do të përcaktohen më vonë me vendim të Këshillit të Ministrave.
Për autobusët parashikohen tarifa të veçanta, ndërsa automjetet e rënda të transportit të mallrave do të kenë një sistem të përkohshëm vinjetash deri në fund të vitit 2029.
Çfarë ndodh me automjetet me targa shqiptare?
Për pronarët e automjeteve të regjistruara në Shqipëri, projektligji nuk parashikon blerjen e një vinjete të veçantë në kufi apo në internet.
Pagesa vjetore për përdorimin e rrugëve do të integrohet në taksën vjetore të mjeteve të përdorura. Sipas propozuesve, ky mekanizëm synon të shmangë një procedurë shtesë administrative për drejtuesit shqiptarë.
Megjithatë, ndikimi konkret financiar do të varet nga tarifat dhe ndryshimet përfundimtare që do të miratohen.
A do të ketë përjashtime nga pagesa?
Projektligji parashikon shmangien e pagesës së dyfishtë për të njëjtin segment rrugor. Për këtë arsye, rrugët me koncesion, tunelet, urat dhe segmentet e tjera që kanë tarifa të veçanta nuk do të përfshihen në rrjetin e vinjetës.
Gjithashtu, qeveria mund të miratojë lehtësime ose përjashtime për automjetet elektrike, ato me hidrogjen, mjetet me emetime të ulëta, motomjetet dhe automjetet e regjistruara në shtetet kufitare.
Këto përjashtime nuk janë automatike, por do të varen nga vendimet e ardhshme të Këshillit të Ministrave.
Kontroll me kamera dhe gjoba për ata që nuk paguajnë
Zbatimi i sistemit do të mbështetet edhe në teknologji. Kamerat dhe pajisjet automatike për leximin e targave do të kontrollojnë nëse automjetet kanë vinjetë të vlefshme.
Drejtoria e Përgjithshme e Shërbimeve të Transportit Rrugor do të administrojë sistemin elektronik, ndërsa Enti Kombëtar i Operimit Rrugor do të përgjigjet për shitjen dhe mbledhjen e të ardhurave.
Për automjetet që përdorin rrugët pa vinjetë, projektligji parashikon gjobë sa vlera e tarifës mujore ose 30-ditore për kategorinë përkatëse. Krahas gjobës, drejtuesi do të duhet të blejë edhe vinjetën.
Kur do të nisë zbatimi?
Për momentin, ndryshimet mbeten në fazën e projektligjit dhe duhet të miratohen nga Kuvendi.
Edhe nëse miratohen, detyrimi për pagesën e vinjetës nuk do të nisë automatikisht më 1 janar 2027. Data e zbatimit, tarifat konkrete dhe procedurat do të përcaktohen me vendime të mëtejshme të qeverisë.
Nisma synon të ndryshojë mënyrën se si financohet përdorimi i rrugëve kombëtare, duke përfshirë në skemën e pagesave edhe automjetet që hyjnë në Shqipëri me targa të huaja.
