Humbja e republikanëve të Donald Trump në zgjedhjet e mesmandatit në SHBA duket se ka forcuar pozitat e mbështetësve të linjës së ashpër në Iran, të cilët kërkojnë që Uashingtoni të paguajë një çmim të lartë për t’i dhënë fund luftës me Republikën Islamike.
Politikanë konservatorë dhe media pranë tyre po bëjnë thirrje që Teherani të mos bëjë asnjë lëshim në negociatat me amerikanët, duke e konsideruar rezultatin e zgjedhjeve një dobësim të pozicionit të Trump dhe një avantazh strategjik për Iranin.
Edhe Udhëheqësi Suprem i Iranit, Mojtaba Khamenei, ka paralajmëruar kundër çdo shenje nënshtrimi ndaj Shteteve të Bashkuara. Mesazhi i tij është interpretuar nga mbështetësit e linjës së ashpër si një paralajmërim për negociatorët iranianë që të mos pranojnë kompromise.
Ndërkohë, vetë Trump ka pranuar se lufta me Iranin ka ndikuar në humbjet e republikanëve në zgjedhje, ndërsa zëvendëspresidenti JD Vance ka deklaruar se konflikti ishte arsyeja kryesore e disfatës.
Në këtë klimë, Teherani duket se synon të shfrytëzojë dobësimin politik të presidentit amerikan për të kërkuar kushte më të favorshme në negociata. Analistët vlerësojnë se Irani nuk dëshiron domosdoshmërisht vazhdimin e luftës, por kërkon një marrëveshje që t’i garantojë ndikim më të madh rajonal dhe të kufizojë mundësinë e sulmeve të ardhshme amerikane dhe izraelite.
Negociatat, të ndërmjetësuara nga Katari, vijojnë mes Teheranit dhe Uashingtonit, ndërsa palët përpiqen të kapërcejnë mosmarrëveshjet për programin bërthamor dhe përfundimin e konfliktit. Megjithatë, qëndrimi i linjës së ashpër iraniane rrezikon ta vështirësojë arritjen e një marrëveshjeje.
Irani ka paraqitur shtatë kushte përpara rihapjes së Ngushticës së Hormuzit, mes tyre përfundimin e luftës në të gjitha frontet, kompensimin për dëmet, tërheqjen e forcave amerikane dhe heqjen e sanksioneve.
Nga ana tjetër, përshkallëzimi ushtarak mbetet një mundësi. Trump ka paralajmëruar se mund të urdhërojë sulme të tjera ndaj Iranit, duke deklaruar se nuk dëshiron të shkatërrojë pjesën tjetër të vendit, por nuk e përjashton një skenar të tillë.
Lufta ka shkaktuar dëme të mëdha në infrastrukturën dhe ekonominë iraniane, ndërsa bllokada detare dhe sanksionet amerikane kanë shtuar presionin mbi Teheranin. Megjithatë, udhëheqja iraniane nuk dëshiron të heqë dorë nga ndikimi që ka ende pa siguruar garanci konkrete në këmbim.
Ambicia e Teheranit shkon përtej përfundimit të konfliktit. Udhëheqja iraniane synon një rend të ri rajonal ku SHBA-ja dhe Izraeli të mos mund ta izolojnë apo kërcënojnë Iranin pa u përballur me pasoja të rënda.
Në mesazhin e tij të fundit, Mojtaba Khamenei e cilësoi luftën si fillimin e një “agimi të ri” dhe hodhi idenë e krijimit të një “rendi të ri botëror”, duke treguar se Irani synon ta shndërrojë konfliktin në një avantazh afatgjatë politik dhe strategjik.
