Presidenti i Paraguait, Santiago Pena, dha dorëheqjen të enjten, pas falimentimit të një institucioni të njohur të kreditimit digjital, me të cilin ai kishte pasur lidhje të mëparshme biznesi. Kjo e vendosi atë nën presion të fortë, ndërsa pothuajse gjysma e popullsisë mbeti pa mundësi për të hyrë në llogaritë e saj bankare, shkruan Reuters.
“Po jap dorëheqjen duke pasur parasysh stabilitetin e vendit tonë, paqen sociale dhe nevojën për të ruajtur institucionet tona demokratike”, tha Pena në një videomesazh të regjistruar, të publikuar të enjten.
Pasojat e kolapsit të bankës, të quajtur Ueno, kanë çuar tashmë në dorëheqjen e guvernatorit të Bankës Qendrore të Paraguait dhe në ndalimin e tetë drejtuesve të Ueno-s.
Kriza ka dëmtuar reputacionin e Paraguait, të fituar me vështirësi, si një destinacion i qëndrueshëm për investimet e huaja, veçanërisht ato nga Brazili fqinj. Çmimet e obligacioneve sovrane ndërkombëtare të Paraguait pësuan rënie pas lajmit për dorëheqjen.
Deputetët e opozitës kishin thirrur një seancë të jashtëzakonshme për të enjten, me qëllim nisjen e procedurave për paraqitjen e një mocioni shkarkimi në Kongres, ndërsa protestuesit kërkonin dorëheqjen e Pena-s.
Pena, aleat i presidentit amerikan Donald Trump, humbi mbështetjen e disa anëtarëve të partisë së tij konservatore përpara debatit mbi shkarkimin.
Pavarësisht dorëheqjes së tij, seanca u zhvillua sipas planit. Dhoma e Ulët miratoi shkarkimin e Pena-s, ndërsa rrëzoi një mocion për shkarkimin e zëvendëspresidentit Pedro Alliana, i cili është pasuesi kushtetues i Pena-s në postin e presidentit.
Tashmë masa i kalon Senatit, i cili do të votojë për procedurat e shkarkimit më vonë gjatë së enjtes. Vendimi i Pena-s për të dhënë dorëheqjen duhet gjithashtu të ratifikohet nga Senati.
Një proces gjyqësor për shkarkimin mund të vonojë betimin e Alliana-s si pasues i Pena-s.
Lidhjet politike
Deputetët e kishin akuzuar Pena-n për konflikt interesi, keqpërdorim të fondeve të pensioneve dhe mbulim institucional të parregullsive të lidhura me kolapsin e Ueno-s. Banka ishte zgjeruar me shpejtësi, duke kaluar nga një kompani e specializuar në teknologjinë financiare në një bankë të kategorisë së mesme, që administronte afro 850 milionë dollarë fonde publike.
“Dëshira ime më e madhe është që të garantohet kthimi i këtyre fondeve, që fondi i garancisë së depozitave të përmbushë qëllimin e tij dhe që fondet publike, ashtu si edhe burimet që u përkasin të gjithë paraguajanëve, të mbrohen”, tha Pena në fjalimin e tij.
Banka Qendrore e Paraguait ndërhyri në Ueno pasi konstatoi se institucioni kishte shkelur kërkesat minimale për aftësinë paguese. Kjo shkaktoi një krizë që ka lënë rreth 3 milionë klientët e kompanisë, në një vend me 6.5 milionë banorë, pa mundësi për të hyrë në llogaritë e tyre.
Ueno nuk ka bërë asnjë deklaratë publike lidhur me këtë çështje.
Pena, një ekonomist i zgjedhur president në vitin 2023, është përballur me një shqyrtim të fortë politik për shkak të lidhjeve të tij të mëparshme të biznesit me bankën tashmë të falimentuar. Pena ishte aksionar i Grupo Vázquez, grupi që zotëronte bankën deri në mars të vitit 2025.
Pena i ka hedhur poshtë vazhdimisht pretendimet për lidhje të papërshtatshme. Ai e ka cilësuar këtë polemikë si përshkallëzim politik të një çështjeje që fillimisht ishte teknike dhe rregullatore, duke argumentuar se çdo shkelje duhet të trajtohet përmes gjykatave.
Në një njoftim drejtuar klientëve, banka JPMorgan tha se zhvillimet lidhur me Ueno-n “kishin marrë me shpejtësi një dimension politik”, duke shtuar se rreziqet për sistemin më të gjerë financiar do të vareshin nga “shpejtësia dhe transparenca” e reagimit të autoriteteve.
Prokurorët lëshuan të martën urdhër-arreste për tetë drejtuesit e Ueno-s, të cilët më pas u dorëzuan vetë në polici. Gjykatat urdhëruan bllokimin e pasurive të tyre, ndërsa hetimi u zgjerua. Disa prej drejtuesve u vendosën më pas në arrest shtëpie.
