Një valë alarmesh për bomba ka përfshirë fluturimet në Europë, duke shkaktuar devijime të avionëve, ulje emergjente dhe ndërhyrje të forcave të sigurisë. Të paktën 20 fluturime janë përfshirë, shtatë prej të cilave me nisje ose mbërritje në Itali. Ende nuk është verifikuar se kush qëndron pas kërcënimeve dhe nëse episodet kanë lidhje me njëri-tjetrin.

Kjo valë e re kërcënimesh vjen në një kohë kur në Europë po rritet shqetësimi për të ashtuquajturat operacione hibride, që përfshijnë sabotime, sulme kibernetike dhe veprime të tjera që synojnë të shkaktojnë probleme dhe destabilizim. Mes rasteve të fundit janë sulmet ndaj sistemeve të ftohjes në rrjetet e supermarketeve dhe një sulm ndaj rezervave të gjakut në Francë.

Sipas ekspertëve, shpeshtësia e këtyre kërcënimeve, me më shumë se 12 alarme të rreme vetëm në katër ditët e para të nëntorit, krahasuar me një mesatare historike prej dy alarmesh në muaj, mund të tregojë një operacion të koordinuar nga një grup, përmes praktikës së njohur si “swatting”, që nënkupton dërgimin e njoftimeve të rreme për të shkaktuar ndërhyrjen e forcave të sigurisë.

Megjithatë, komisioneri europian për Transportin, Apostolos Tzitzikostas, ka bërë thirrje për kujdes në nxjerrjen e përfundimeve.

“Është ende shumë herët për të nxjerrë përfundime nëse incidentet e raportuara janë të lidhura me njëri-tjetrin. Por çdo kërcënim ndaj civilëve është i papranueshëm. Garantimi i sigurisë mbetet përparësi”, deklaroi ai.

Emaili kërcënues në italisht: “Duam t'ju asgjësojmë”

Alarmet për bomba në fluturimet Helsinki-Romë dhe Dublin-Romë u shkaktuan nga një email i vetëm, i nënshkruar nga “Luftëtarët e Shtetit Mashkullor”.

Grupi mund të ketë lidhje me “Male State”, një lëvizje ekstremiste ruse të së djathtës radikale, me ideologji mizogjene, homofobe dhe antifeministe, pjesë e komuniteteve të internetit që promovojnë ideologji kundër grave. Lëvizja është themeluar në internet në vitin 2016 nga Vladislav Pozdnyakov.

Sipas burimeve hetimore, emaili ishte shkruar në italisht, mbante subjektin “Njoftim kërcënimi” dhe kishte mbërritur në orët e para të mëngjesit në adresat e kompanisë që administron aeroportet e Romës dhe të disa shoqërive të tjera që operojnë në aeroport.

“Ju jeni të gjithë bashkëpunëtorë në një komplot kriminal. Duam t'ju asgjësojmë për këtë. Pikërisht për këtë arsye, në këtë moment, në fluturimet e mëposhtme janë vendosur mjete shpërthyese: AY1761, Helsinki-Itali, EI402, Dublin-Itali. Ata po drejtohen drejt aeroportit tuaj. Ne, luftëtarët e Shtetit Mashkullor, me veprimet tona të sotme do të lëmë gjurmë në histori. Regjimi juaj feminist do ta kujtojë përgjithmonë. Shpërthimi do të ndodhë pas 60 minutash. Sot qielli juaj do të jetë i kuq”, thuhej në mesazh.

Edhe ditët e mëparshme, emaile të shkruara në italisht kishin paralajmëruar për praninë e mjeteve shpërthyese në dy avionë të kompanisë Ryanair që po mbërrinin në Romë.

Piloti i avionit Dublin-Romë refuzoi fillimisht uljen në bazën ushtarake, Prokuroria nis hetimet

Fluturimi Dublin-Romë i kompanisë Aer Lingus u devijua drejt bazës ushtarake Évreux-Fauville, në Normandi të Francës. Avioni Airbus A320, i nisur nga Irlanda dhe që duhej të mbërrinte në kryeqytetin italian rreth orës 10:30, ndryshoi drejtim ndërsa ndodhej mbi Essonne, në jug të Parisit.

Ai bëri disa rrotullime në ajër, më pas u drejtua drejt veriut, përpara se të kthente sërish drejtimin nga jugu, për në bazën ajrore në Normandi. Avioni u ul përfundimisht në Évreux, i shoqëruar nga avionë luftarakë Rafale të Forcave Ajrore Franceze.

Por, sipas prokurorit Rémi Coutin, piloti fillimisht kishte refuzuar të ulej në bazën ushtarake, duke preferuar një aeroport civil.

Prokurori njoftoi se kishte hapur një hetim ndaj komandantit të avionit.

“Piloti irlandez do të merret në pyetje pa u ndaluar dhe më pas do të vendos nëse do të merret masë ndalimi ndaj tij. Jam këtu për të sqaruar sjelljen e pilotit irlandez të avionit Aer Lingus, i cili dyshohet se ka refuzuar t'i bindet urdhrit për t'u ulur në një aeroport ushtarak, duke preferuar një aeroport civil. Për këtë arsye, dy avionë luftarakë u ngritën për ta shoqëruar deri në bazën ajrore 105. Bëhet fjalë për një shkelje të veçantë të Kodit të Transportit”, deklaroi prokurori.

Pasagjeri rrëfen momentet e frikës: “Pamë avionët ushtarakë pranë nesh”

Nicola Timpone, drejtor i përgjithshëm i organizatës “La Cittadella”, i cili ndodhej në avionin Dublin-Romë, tregoi për agjencinë italiane ANSA momentet e përjetuara gjatë devijimit të fluturimit.

“Na njoftuan se avioni, për shkak të problemeve teknike, duhej të ulej në një aeroport francez. Në një moment pamë avionë ushtarakë pranë avionit tonë. Atëherë filluam të mendonim se diçka nuk po shkonte siç duhej”, tregoi ai.

“Në atë moment e kuptuam se mund të bëhej fjalë për një alarm për bombë. Në fund u ulëm dhe u gjendëm në një aeroport ushtarak, të rrethuar nga zjarrfikës, policë dhe shumë ambulanca”, shtoi Timpone.

Alarme të rreme edhe në fluturimet Helsinki-Romë dhe Helsinki-Vjenë

Kontrollet e ekspertëve të eksplozivëve të policisë përfunduan edhe në avionin e kompanisë Finnair që mbërriti nga Helsinki. Avioni u ul normalisht në aeroportin Fiumicino të Romës në orën 09:30 të mëngjesit të 5 nëntorit.

Pas një njoftimi anonim për një bombë të mundshme, që më vonë rezultoi i pabazë, ishin aktivizuar avionët luftarakë të Forcave Ajrore Italiane, të ngritur nga baza e Grossetos.

“Konfirmoj se sot, më 5 nëntor, fluturimi AY1761 nga Helsinki në Romë, me 144 pasagjerë dhe shtatë anëtarë ekuipazhi, si dhe fluturimi AY1471 nga Helsinki në Vjenë, me 177 pasagjerë dhe gjashtë anëtarë ekuipazhi, morën njoftime për bomba, të cilat më pas rezultuan të pabaza”, deklaroi për televizionin finlandez Yle, Stiina Tuunanen, përgjegjëse e komunikimit në Finnair.

Kompania sqaroi se të dy avionët u ulën të sigurt në destinacionet e tyre dhe pasagjerët zbritën normalisht. Finnair theksoi gjithashtu se ka një procedurë të qartë për shqyrtimin e të gjitha kërcënimeve të raportuara.

Avioni Milano-Varshavë ulet në emergjencë në Vjenë, alarm edhe në fluturimin drejt Bukureshtit

Një avion Airbus A321 i kompanisë Wizz Air, i nisur nga aeroporti Malpensa i Milanos në orën 07:00 dhe me destinacion Varshavën, u detyrua të kryente një ulje emergjente në Vjenë të Austrisë.

Sipas kompanisë, vendimi u mor pas një kërcënimi për bombë të marrë gjatë fluturimit.

“Wizz Air konfirmon se devijimi u krye në përputhje me protokollet dhe procedurat e sigurisë, duke vendosur në plan të parë mbrojtjen e pasagjerëve dhe ekuipazhit”, thuhej në njoftimin e kompanisë.

Kompania shtoi se po bashkëpunon plotësisht me autoritetet përkatëse dhe po merr të gjitha masat e nevojshme për sigurinë e personave në bord.

“Siguria e pasagjerëve dhe anëtarëve të ekuipazhit mbetet përparësia jonë absolute”, theksoi Wizz Air.

Ndërkohë, zëdhënësi i Ministrisë austriake të Mbrojtjes, Michael Bauer, njoftoi në rrjetin X se të gjithë avionët e përfshirë nga alarmet për bomba, të cilët kishin kaluar në hapësirën ajrore austriake, ishin shoqëruar nga avionë luftarakë Eurofighter.

Ai shpjegoi se kjo procedurë u mundëson pilotëve ushtarakë të vëzhgojnë drejtpërdrejt situatën dhe të raportojnë çdo devijim nga rruga e fluturimit, veçanërisht në rastet kur piloti i avionit civil nuk ka komunikim me radio.Gjithashtu, nëse avioni pëson dëmtime, por mbetet në gjendje të fluturojë, piloti i Eurofighter mund të kontrollojë vizualisht dëmtimet dhe të japë informacione për gjendjen e tij.

“Në çdo rast, falë kontaktit të drejtpërdrejtë vizual me pilotin e avionit civil, avionët luftarakë mund të ofrojnë ndihmë dhe mbështetje”, shpjegoi Bauer.

Një tjetër alarm për bombë u raportua nga shërbimet rumune të inteligjencës për një avion Wizz Air që ishte nisur nga Milano Malpensa dhe u ul i sigurt në Bukuresht. Në bord ndodheshin 182 pasagjerë dhe shtatë anëtarë ekuipazhi, të cilët zbritën përpara kontrolleve. Verifikimet nuk zbuluan asnjë kërcënim.

Dy alarme për bomba në avionët që mbërritën në Milano

Dy njoftime të tjera për bomba u regjistruan mëngjesin e 5 nëntorit në avionë që po uleshin në aeroportin Malpensa të Milanos. Alarmi i parë përfshiu një avion të kompanisë Aegean Airlines, i nisur nga Selaniku, ndërsa i dyti një avion Ryanair, i nisur nga Porto e Portugalisë.

Të dy avionët u ulën në aeroportin italian mes orës 09:30 dhe 10:30. Menjëherë pas mbërritjes, policia aktivizoi procedurat e kontrollit për pasagjerët, bagazhet dhe ekuipazhet.

Alarm i rremë edhe në fluturimin Peskara-Sharlerua, fjala “bombë” u gjet në tualetin e avionit

Një tjetër avion Ryanair, i nisur nga Peskara e Italisë drejt aeroportit të Sharleruas në Belgjikë, u përfshi nga një alarm i rremë për bombë gjatë pasdites së 5 nëntorit. Sipas zyrës së shtypit të aeroportit, alarmi u aktivizua pasi në orën 13:13 u zbulua fjala “bombë” e shkruar në tualetin e avionit.

Pasagjerët u zbritën gradualisht dhe secili iu nënshtrua kontrolleve të plota të sigurisë, me ndihmën e qenve të trajnuar për zbulimin e eksplozivëve. U kontrolluan edhe të gjitha bagazhet, por verifikimet përjashtuan praninë e ndonjë rreziku.

Katër avionë nën alarm në Pragë, tre në Bullgari

Policia çeke njoftoi se katër avionë me destinacion Pragën kishin marrë kërcënime për bomba. Autoritetet e vlerësuan si të ulët besueshmërinë e kërcënimeve, por megjithatë aktivizuan masat e nevojshme të sigurisë.

“Pavarësisht kësaj, nuk po e nënvlerësojmë kërcënimin. Për këtë arsye janë aktivizuar të gjitha masat e nevojshme të sigurisë, duke u përpjekur të ndikojmë sa më pak te pasagjerët dhe funksionimi i aeroportit”, deklaroi policia.

Pas uljes, të katër avionët iu nënshtruan kontrolleve për eksplozivë. Edhe në Bullgari, tre avionë u përfshinë nga alarme për bomba, duke shkaktuar aktivizimin e procedurave të sigurisë në aeroportet e Sofjes dhe Plovdivit, si dhe ngritjen në ajër të avionëve luftarakë MiG-29 të Forcave Ajrore Bullgare.

Sipas mediave vendase, që cituan Ministrinë e Brendshme, dy avionë të nisur nga Kopenhaga dhe Madridi u ulën në aeroportin Vasil Levski të Sofjes, të shoqëruar nga avionë luftarakë. Autoritetet nisën kontrollet e pasagjerëve dhe ekuipazheve. Një avion i tretë, i nisur nga Londra, u ul në Plovdiv. Deri në momentin e raportimit nuk ishte gjetur asnjë objekt i rrezikshëm në avionë.

Autoritetet po hetojnë për të zbuluar origjinën e kërcënimeve, të cilat ishin dërguar përmes emailit.

Alarme edhe në fluturimet Varshavë-Bruksel dhe Varshavë-Paris

Një tjetër kërcënim për sigurinë u raportua në fluturimin LO235 të kompanisë polake LOT, i nisur nga Varshava dhe i ulur mëngjesin e 5 nëntorit në aeroportin e Brukselit. Megjithatë, kontrollet nuk zbuluan asnjë objekt të rrezikshëm apo të dyshimtë.

“Pas një njoftimi për një kërcënim të mundshëm ndaj sigurisë, ekuipazhi u informua për situatën dhe kreu kontrollin sipas procedurave të parashikuara. Gjatë kontrollit nuk u identifikua asnjë objekt i dyshimtë”, sqaroi kompania LOT.

Një tjetër avion i së njëjtës kompani, i nisur nga aeroporti i Varshavës dhe me destinacion Parisin, mori një njoftim për praninë e mundshme të një objekti të rrezikshëm në bord. Sipas një zëdhënësi të kompanisë që administron aeroportet polake, i cili foli për agjencinë PAP, avioni u ndal ndërsa ndodhej në rrugën e lëvizjes drejt pistës.

Autoritetet kontrolluan avionin, por nuk gjetën asnjë pako të dyshimtë.

Katër avionë kontrollohen në Madrid, nuk gjendet eksploziv

Në aeroportin Adolfo Suarez-Madrid Barajas, personeli i sigurisë kontrolloi katër avionë të tjerë të përfshirë nga alarme për bomba.

Ekspertët e eksplozivëve të njësisë TEDAX të Gardës Civile spanjolle përjashtuan praninë e lëndëve shpërthyese.

Kreu i Air France-KLM: “Nuk kemi parë më parë një koordinim të tillë”

Drejtori ekzekutiv i Air France-KLM, Ben Smith, komentoi valën e alarmeve për bomba në avionët që fluturojnë mbi Europë.

“Nuk besoj se kemi parë ndonjëherë më parë një nivel të tillë koordinimi”, deklaroi ai për Financial Times.

Smith sqaroi se grupi ajror që drejton nuk ishte bërë deri atëherë objekt i kërcënimeve. Ai theksoi gjithashtu se këto episode nuk duhet t'u japin pasagjerëve “asnjë arsye për të ngadalësuar apo reduktuar planet e tyre të udhëtimit”.

“Jemi mjaft të bindur se kemi gjithçka që nevojitet për të garantuar një ndikim minimal ose aspak ndikim në operacionet tona”, shtoi ai.

Smith siguroi se kompania ruan vazhdimisht nivelin më të lartë të vigjilencës.

Dhjetë alarme për bomba vetëm të martën, të gjitha rezultuan të rreme

Edhe të martën, rreth dhjetë fluturime në Europë ishin përfshirë nga alarme për bomba. Sipas autoriteteve të vendeve përkatëse, në asnjërin prej avionëve nuk u gjet ndonjë mjet i dyshimtë pas përfundimit të kontrolleve.

Të paktën katër fluturime të kompanisë Ryanair ishin përfshirë, mes tyre edhe një tjetër avion që udhëtonte nga Dublini drejt Romës. Alarme ishin raportuar edhe në avionë të kompanive SAS, LOT dhe Wizz Air.

Kërcënimet shkaktuan kontrolle sigurie, devijime fluturimesh dhe mbyllje të përkohshme të aeroporteve. Në aeroportin Fiumicino të Romës, dy avionë Ryanair iu nënshtruan kontrolleve për eksplozivë pas një njoftimi anonim.

Një avion i kompanisë LOT, i nisur nga aeroporti Heathrow i Londrës, u devijua nga aeroporti Varshavë-Chopin drejt atij Varshavë-Modlin. Në Bullgari, u kontrolluan edhe dy avionë që mbërritën në Sofje.

Sipas policisë kufitare, kërcënimet për këta avionë ishin dërguar me email në Ministrinë e Brendshme. Një ditë më parë, një avion Wizz Air, i nisur nga aeroporti Luton i Londrës drejt Sofjes, ishte detyruar të kryente një ulje emergjente në Budapest, i shoqëruar nga dy avionë luftarakë hungarezë.

Deri tani, alarmet e verifikuara kanë rezultuar të rreme, ndërsa autoritetet po përpiqen të zbulojnë kush qëndron pas kërcënimeve dhe nëse bëhet fjalë për një operacion të koordinuar. /CorrieredellaSera