Serbi, arrestohet pronari i bankës së lidhur me Vuçiç, dyshohet për 383 milionë euro

Banka Qendrore e Serbisë i hoqi Alta Banka licencën më 30 tetor, duke argumentuar se gjendja financiare dhe likuiditeti ishin përkeqësuar ndjeshëm, deri në rrezikimin e interesave të depozituesve. Më 3 nëntor, Gjykata Tregtare e Beogradit hapi procedurat e falimentimit. Agjencia e Sigurimit të Depozitave do të administrojë procesin, ndërsa depozitat deri në 50 mijë euro për depozitues mbulohen nga skema shtetërore e sigurimit.

Rasti ka një dimension të fortë ekonomik, sepse Alta Banka ishte rritur me shpejtësi falë marrëdhënieve me ndërmarrjet publike. Përmes saj kryheshin pagesat e energjisë elektrike për miliona konsumatorë të kompanisë shtetërore EPS, si edhe pagesa të shërbimeve të parkimit. Ndërprerja e aktivitetit ka detyruar ndryshimin e kanaleve të pagesave dhe ka ngritur pikëpyetje mbi përqendrimin e shërbimeve publike në një institucion privat.

Sipas Financial Times, banka kishte përjetuar tërheqje të mëdha depozitash, veçanërisht nga klientët rusë, si dhe transferta të konsiderueshme jashtë vendit. Grupi ishte vënë më parë nën vëmendjen e Bankës Qendrore Europiane për origjinën e fondeve, por kompania pretendon se hetimi u mbyll pa konstatime shkeljesh. Macura i ka mohuar akuzat.

Pasojat po shtrihen edhe jashtë Serbisë. Autoritetet në Maqedoninë e Veriut kanë vendosur masa kufizuese ndaj bankës së kontrolluar nga grupi, ndërsa në Mal të Zi janë ndërprerë shërbimet e pagesave të Alta Pay.

Kriza ka ndikuar edhe te operacionet e planifikuara në sektorin bankar rajonal. Raiffeisen Bank International njoftoi se, pas heqjes së licencës, nuk pret më miratimin për transferimin e disa filialeve të Addiko Bank te Alta Group dhe parashikon t’i mbajë ato në pronësi.

Macura, i konsideruar i afërt me Partinë Progresive Serbe të Aleksandar Vuçiç, kishte zgjeruar interesat edhe në pasuri të paluajtshme dhe tregtinë me pakicë. Në vitin 2026, ai mori kontrollin e rrjetit të supermarketeve Idea, Roda dhe Mercator në Serbi, një aktivitet me mijëra punonjës dhe qindra pika shitjeje.

Arrestimi vjen pas humbjes së zgjedhjeve parlamentare të 25 tetorit nga partia e Vuçiç, ndërsa lidhjet mes politikës, kontratave publike dhe financimit privat janë rikthyer në qendër të vëmendjes.

Banka Qendrore serbe ka këmbëngulur se problemi i Alta Banka nuk përfaqëson gjendjen e sektorit në tërësi, i cili, sipas saj, mbetet i kapitalizuar mirë dhe me likuiditet të mjaftueshëm. Megjithatë, falimentimi i një banke të lidhur ngushtë me pagesat publike shton presionin për transparencë dhe mbikëqyrje më të fortë të flukseve financiare. / FT, AP, Banka Qendrore e Serbisë, Raiffeisen Bank International.