Forcat amerikane kryen të hënën një valë të re sulmesh ajrore ndaj Iranit, në atë që përbën episodin e fundit të një serie sulmesh amerikane të ndërmarra pa njoftim publik, në prag të zgjedhjeve të mesit të mandatit, thanë zyrtarë amerikanë.
Sulmet më të fundit kishin në shënjestër ishullin Keshm, territor iranian në hyrjen veriore të Ngushticës së Hormuzit, thanë zyrtarët, të cilët folën në kushte anonimiteti për të diskutuar operacionin, shkruan Washington Post.
Një zyrtar amerikan e përshkroi veprimin ushtarak të së hënës si një “masë mbrojtëse”, që synonte të mbronte trupat amerikane nga forcat iraniane që përdorin raketa tokë-ajër. Një tjetër zyrtar tha se sulmet goditën lëshues raketash iranianë.
Sipas zyrtarëve, ky ishte rasti i fundit në javët e fundit kur forcat amerikane kanë kryer sulme ajrore pa i bërë ato publike, një ndryshim i dukshëm nga praktika që ishte bërë rutinë në fazat e mëparshme të luftës në Iran. Ky është gjithashtu shembulli më i fundit i Pentagonit, nën drejtimin e sekretarit të Mbrojtjes Pete Hegseth, që mban të fshehta informacione të cilat mund të kenë pasoja politike për të, presidentin Donald Trump ose Partinë Republikane.
Duke folur të martën për gazetarët lidhur me sulmin në ishullin Keshm, zëvendësministri i Jashtëm iranian, Kazem Gharibabadi, akuzoi SHBA-në për agresion të vazhdueshëm, por shprehu angazhimin e Teheranit për vazhdimin e negociatave diplomatike përmes ndërmjetësve nga Katari. Ai tha se Irani ruan të drejtën për vetëmbrojtje dhe se “është i përgatitur për çdo skenar”, raportoi agjencia gjysmëzyrtare e lajmeve Tasnim.
Komanda Qendrore e SHBA-së, e cila mbikëqyr operacionet ushtarake në Lindjen e Mesme, kishte bërë publike për herë të fundit kryerjen e sulmeve ajrore në shtator, pasi forcat amerikane sulmuan pesë anije cisternë iraniane, në përgjigje të sulmeve iraniane ndaj një anijeje ushtarake amerikane. Një ditë më vonë, Irani u kundërpërgjigj duke lëshuar një valë raketash drejt bazës ajrore Muwaffaq Salti në Jordani, ku janë të dislokuara trupa amerikane.
Zyrtarët thanë se forcat amerikane kanë vazhduar të kryejnë fshehurazi sulme ajrore gjatë javëve të fundit. Ky informacion u raportua më herët të hënën nga Wall Street Journal. Sipas zyrtarëve, sulmet kanë pasur karakter mbrojtës dhe përgjithësisht janë përqendruar në goditjen e aftësisë së Iranit për të ndërmarrë sulme ndaj anijeve në rajonin e Gjirit Persik.
Zëdhënësit e Pentagonit i drejtuan pyetjet te Komanda Qendrore, e cila nuk pranoi t’u përgjigjej pyetjeve të hënën në mbrëmje.
Mbajtja e këtyre sulmeve të fshehta nxjerr në pah ekuilibrin e vështirë që duhet të ruajnë zyrtarët amerikanë, ndërsa administrata Trump kërkon një zgjidhje të negociuar të konfliktit, në një kohë kur zgjedhjet e së martës për rinovimin e një pjese të Kongresit janë shumë pranë.
Muajin e kaluar, Trump kishte deklaruar në një postim në rrjetet sociale se Shtetet e Bashkuara “nuk do ta sulmojnë Iranin në asnjë moment përpara zgjedhjeve të mesit të mandatit”, ndërsa do të vazhdonin të mbanin në fuqi bllokadën detare amerikane, e cila synon të pengojë ekonominë iraniane të mbështetur te nafta.
Për muaj të tërë, Trump dhe këshilltarët e tij të lartë kanë lëvizur mes deklaratave se lufta ka përfunduar dhe kërcënimeve për përshkallëzim të ndjeshëm të armiqësive. Këto mesazhe kontradiktore janë dhënë ndërkohë që konflikti, të cilin administrata Trump e nisi së bashku me Izraelin në fund të shkurtit, është bërë thellësisht jopopullor mes votuesve amerikanë, sipas sondazheve.
Një sondazh i Washington Post-ABC News-Ipsos, i zhvilluar muajin e kaluar, zbuloi se niveli i miratimit të presidentit kishte rënë në një minimum të ri, në 33 për qind. Ndërkohë, 65 për qind e të anketuarve thanë se ishte gabim që Trump të ndërmerrte veprime ushtarake kundër Iranit. Sondazhi evidentoi disa çështje të lidhura me luftën si probleme politike për presidentin, mes tyre çmimin e benzinës — mesatarisht 4,17 dollarë të hënën, sipas të dhënave të AAA Fuel Prices — dhe inflacionin.
Trump, i cili gjatë fushatës kishte premtuar se nuk do të niste luftëra të reja, fillimisht pretendoi se luftimet me Iranin do të përfundonin brenda disa javësh. Në vend të kësaj, konflikti ka zgjatur më shumë se tetë muaj, ndërsa presidenti këmbëngul se ai ishte i nevojshëm për të garantuar që Irani të mos ndërtojë kurrë një armë bërthamore.
Duke folur të hënën, Trump ngriti pikëpyetje nëse do të ndërmarrë sërish veprime ushtarake kundër Iranit pas zgjedhjeve të mesit të mandatit. Ai iu referua luftës në kohën e shkuar, duke thënë se SHBA-ja “ka bërë shumë pak luftime” kohët e fundit, pas luftimeve të ashpra gjatë pranverës.
Më vonë gjatë ditës, në një intervistë telefonike për Fox News, presidenti tha se “ishte koha që t’i ndalonim” kur nisi luftën dhe e cilësoi konfliktin si një “devijim nga rruga”.
Ai la të hapur mundësinë e një ndërhyrjeje më të gjerë, duke thënë se SHBA-ja mund të “duhet të godasë ende Pickaxe”, duke iu referuar objektit të Pickaxe Mountain, ku Irani ka disa instalime bërthamore.
“Nuk është ndonjë gjë e madhe”, tha Trump. “Mund ta bëjmë këtë fjalë për fjalë brenda një ore, sapo të duam, në çdo moment që të duam”.
Pavarësisht sulmeve të vazhdueshme nga forcat iraniane, Trump i tha Fox News se ushtria e Iranit “nuk ekziston më”.
Ai ka akuzuar zyrtarët iranianë se po përpiqen të ndikojnë në zgjedhjet e mesit të mandatit në SHBA përmes veprimeve të tyre. Pas sulmit ndaj bazës ajrore në Jordani në shtator, ai deklaroi se lufta do të përfundonte “menjëherë pas zgjedhjeve”, sepse zyrtarët iranianë “do të donin që të ndodhte kështu”.
Gjatë javëve të fundit, Irani ka ndërmarrë sulme ndaj anijeve tregtare në Ngushticën e Hormuzit, pasi më herët administrata Trump kishte promovuar një përpjekje për t’i shoqëruar këto anije drejt vendeve të sigurta, me ndihmën e ushtrisë amerikane.
Organizata britanike UK Maritime Trade Operations (UKMTO), pjesë e Marinës Mbretërore Britanike, e cila koordinon veprimtarinë me detarët civilë, ka raportuar sulme të shumta ditët e fundit. Mes tyre ishte edhe një incident të premten, kur një anije cisternë me emrin RITI u godit nga një predhë ose minë e panjohur dhe mori flakë pranë gadishullit Musandam të Omanit. Sipas zyrtarëve, 25 pjesëtarët e ekuipazhit u evakuuan nga marina e Omanit.
