Khamenei jep “dritën jeshile” për nisjen e negociatave me SHBA

Udhëheqësi suprem i Iranit, Moxhtaba Khamenei, i ka dhënë qeverisë iraniane “dritën jeshile” për zhvillimin e bisedimeve të paqes, duke hapur një mundësi të re për diplomacinë në një kohë kur po shtohen frikërat për përshkallëzimin e sërishëm të konfliktit me Shtetet e Bashkuara dhe Izraelin.

Zhvillimin e bëri të ditur të hënën presidenti iranian Masoud Pezeshkian, duke theksuar se Teherani synon zgjidhjen e krizës përmes dialogut.

“Po përpiqemi ta zgjidhim çështjen përmes dialogut dhe, në këtë kuadër, udhëheqësi suprem i ka deleguar disa kompetenca qeverisë”, deklaroi Pezeshkian, sipas agjencisë shtetërore iraniane të lajmeve IRNA. Megjithatë, presidenti iranian nuk sqaroi se cilat kompetenca i ka deleguar konkretisht Khamenei qeverisë dhe as nëse ky vendim shënon një ndryshim më të gjerë në qëndrimin negociues të Teheranit ndaj Uashingtonit.

Njoftimi vjen në një moment veçanërisht kritik, pasi presidenti amerikan Donald Trump ka kërcënuar me rifillimin e sulmeve ushtarake kundër Iranit pas zgjedhjeve të ndërmjetme të 3 nëntorit.

Rënie me 6% e çmimit të naftës pas hapjes së rrugës për diplomacinë

Lajmi për mundësinë e rifillimit të bisedimeve të paqes shkaktoi reagim të menjëhershëm në tregjet ndërkombëtare të energjisë.

Kontratat e naftës së papërpunuar Brent ranë me rreth 6%, ndërsa çmimi i referencës ndërkombëtare u vendos pranë nivelit prej 106 dollarësh për fuçi në Londër.

Në tetor, çmimi i naftës Brent kishte kaluar 110 dollarë për fuçi, pasi frika për një përshkallëzim të ri ushtarak në Lindjen e Mesme kishte shtuar shqetësimet për sigurinë e furnizimeve me energji.

Rënia e re pasqyron pritshmëritë e tregjeve se një marrëveshje e mundshme diplomatike mund të kufizojë rrezikun e ndërprerjeve të mëtejshme në qarkullimin global të naftës.

Deklaratat e Pezeshkianit erdhën pas një raportimi të Axios, sipas të cilit Donald Trump i kishte përcjellë kryeministrit izraelit Benjamin Netanyahu, gjatë një bisede telefonike mes tyre, se mbetet i hapur ndaj mundësisë për t’i dhënë më shumë kohë gjetjes së një zgjidhjeje diplomatike për krizën me Iranin.

Paralelisht, një delegacion iranian udhëtoi drejt Dohas, kryeqytetit të Katarit, në përpjekje për të arritur një marrëveshje në momentin e fundit dhe për të parandaluar një përshkallëzim të ri ushtarak.

Katari luan një rol kyç ndërmjetësues në kontaktet mes Teheranit dhe Uashingtonit, duke u përpjekur të afrojë qëndrimet e të dyja palëve.

Plan dyditor për uljen e tensioneve dhe rihapjen e Ngushticës së Hormuzit

Ndërkohë, bëhet e ditur se Irani i ka paraqitur Shteteve të Bashkuara, përmes ndërmjetësve të Katarit, një plan dyditor për uljen e tensioneve, duke propozuar rihapjen e Ngushticës së Hormuzit në këmbim të disa masave konkrete nga Uashingtoni.

Propozimin e prezantoi ministri i Jashtëm i Iranit, Abbas Araghchi, duke bërë të qartë se rikthimi i lundrimit në normalitet varet nga pranimi i kushteve të vendosura nga Teherani.

“Ditën e parë, Shtetet e Bashkuara do të zbatojnë një sërë masash dhe ditën e dytë Ngushtica e Hormuzit do të hapet sërish, ndërsa kalimi i anijeve do t’i rikthehet normalitetit”, deklaroi kreu i diplomacisë iraniane, duke përshkruar afatet kohore të propozimit.

“Tani gjithçka varet nga sa me arsye do të veprojë Uashingtoni”, shtoi ai, duke ia kaluar në thelb përgjegjësinë për hapin e ardhshëm palës amerikane.

Araghchi theksoi se kushtet e vendosura nga Irani janë konkrete dhe se nuk do të ketë tërheqje nëse ato nuk pranohen.

“Kushtet e Teheranit për hapjen e Ngushticës së Hormuzit janë plotësisht të qarta dhe transparente. Nëse pranohen, ngushtica do të hapet dhe negociatat do të rifillojnë. Në të kundërt, situata aktuale do të vazhdojë dhe Irani nuk do të tërhiqet”, paralajmëroi ai.

Katër kushtet kryesore të Teheranit

Sipas ministrit të Jashtëm iranian, propozimi parashikon angazhime konkrete nga qeveria amerikane, të cilat duhet të përmbushen përpara rihapjes së ngushticës.

Konkretisht, Teherani kërkon:

– Heqjen e sanksioneve të reja të vendosura pas memorandumit të mirëkuptimit të 17 qershorit.

– Reduktimin e pranisë ushtarake amerikane në nivelet që ishte përpara fillimit të luftës më 28 shkurt.

– Përfundimin e bllokadës detare të vendosur nga administrata Trump.

– Zbatimin e përjashtimeve nga sanksionet për eksportet e naftës iraniane, të cilat ishin parashikuar më herët.

Plani përbën një përpjekje për të kapërcyer ngërçin në kontaktet e tërthorta mes Uashingtonit dhe Teheranit, ku Katari po luan një rol qendror në ndërmjetësim.