Nga Albert Vataj
Nga monumentet e historisë te tryeza e bujkut, nga tradita e trashëguar te sipërmarrja moderne, Shqipëria rurale po përpiqet të ndërtojë një model të ri zhvillimi, ku turizmi dhe prodhimi vendas ecin krah për krah. Në këtë panoramë të sipërmarrjeve që po i japin jetë fshatit dhe hapësirave përreth Tiranës, Kryeministri Edi Rama ka ndalur vëmendjen te agroturizmi “Oda e Hasanbeut”, në Petrelë.
E ngritur në kodrat e Petrelës, kjo sipërmarrje familjare është mbështetur nga programi IPARD II dhe synon të sjellë për vizitorët një përvojë ku ushqimi, mikpritja, peizazhi dhe identiteti rural shqiptar bëhen pjesë e së njëjtës histori.
“E ngritur në kodrat e Petrelës me mbështetjen e programit IPARD II, kjo sipërmarrje familjare sjell shijet shqiptare, me produkte të freskëta nga fermerët e zonës dhe verë shqiptare”, shkruan Rama, duke e shoqëruar promovimin me pamje nga kjo pikë agroturistike.
Por përtej një destinacioni të veçantë, kjo sipërmarrje përfaqëson edhe një prej drejtimeve ku turizmi shqiptar po kërkon të zgjerojë ofertën e vet. Turisti i sotëm nuk kërkon vetëm një dhomë ku të flejë apo një panoramë për ta fotografuar. Gjithnjë e më shumë ai kërkon një përvojë, një shije, një histori, një takim me vendin që ka zgjedhur të vizitojë.
Dhe agroturizmi është një prej hapësirave ku kjo përvojë mund të ndërtohet natyrshëm.
Në tryezën e një agroturizmi, produkti nuk është thjesht ushqim. Ai është edhe histori e tokës, punë e fermerit, traditë familjare dhe identitet i një zone. Një gotë verë shqiptare, një produkt i freskët i marrë nga fermerët vendas apo një gatim tradicional mund të shndërrohen në një formë të drejtpërdrejtë komunikimi me kulturën shqiptare.
Në këtë kuptim, agroturizmi krijon një urë mes prodhuesit dhe konsumatorit, mes fermës dhe tavolinës, mes ekonomisë rurale dhe turizmit. Sa më shumë që këto hallka lidhen me njëra-tjetrën, aq më e madhe bëhet mundësia që vlera ekonomike të mbetet dhe të qarkullojë brenda komunitetit.
Fermeri fiton një treg më të qëndrueshëm për produktin e tij. Sipërmarrësi krijon një ofertë më autentike. Turisti merr një përvojë më të pasur. Ndërsa zona rurale fiton një arsye më shumë për t’u vizituar, për t’u zhvilluar dhe për të mos mbetur jashtë hartës së ekonomisë së re turistike.
“Oda e Hasanbeut” bëhet kështu një tjetër pikë në hartën gjithnjë e më të pasur të agroturizmit shqiptar, ku peizazhi rural nuk shihet më vetëm si një hapësirë e bukur për t’u soditur, por edhe si një burim prodhimi, punësimi, mikpritjeje dhe mirëqenieje.
Mbështetja për sipërmarrje të tilla synon gjithashtu të krijojë një klimë ku investimi në fshat të mos shihet si një zgjedhje periferike, por si një mundësi reale zhvillimi. Sepse pas çdo agroturizmi të suksesshëm mund të fshihet një zinxhir i tërë ekonomik: fermerë që prodhojnë, familje që punojnë, artizanë që ruajnë traditën, prodhues vendas që gjejnë treg dhe vizitorë që konsumojnë një Shqipëri më autentike.
Petrela, me peizazhin e saj, afërsinë me Tiranën dhe trashëgiminë historike që e rrethon, ofron një terren të favorshëm për këtë ndërthurje. Këtu turizmi nuk ka nevojë të shpikë një identitet të ri; mjafton të zbulojë dhe të bëjë të prekshëm atë që ekziston.
Në këtë perspektivë, promovimi i “Odës së Hasanbeut” është edhe një vlerësim për punën e sipërmarrjeve familjare që po përpiqen ta kthejnë pasurinë e tokës, traditës dhe mikpritjes në një ekonomi të qëndrueshme.
Sepse e ardhmja e turizmit shqiptar nuk mund të ndërtohet vetëm mbi detin, malet apo monumentet. Ajo mund të ndërtohet edhe mbi një tryezë të shtruar me produktet e tokës shqiptare, mbi një gotë verë vendase, mbi aromën e një gatimi tradicional dhe mbi dorën e një familjeje që di të presë mysafirin.
Agroturizmi është pikërisht ky takim: mes tokës dhe turistit, mes traditës dhe ekonomisë, mes asaj që kemi trashëguar dhe asaj që mund të ndërtojmë.
Dhe nëse ky model vazhdon të konsolidohet, Shqipëria rurale mund të mos jetë më thjesht vendi nga ku vijnë produktet, por një destinacion ku njerëzit shkojnë për t’i shijuar, për t’i njohur dhe për të përjetuar historinë që fshihet pas tyre.
Në Petrelë, “Oda e Hasanbeut” është një tjetër dëshmi se kur toka, tradita dhe sipërmarrja takohen, edhe fshati mund të bëhet një portë e fuqishme e turizmit shqiptar.