Moody’s konfirmon vlerësimin A3 për Kroacinë, niveli më i lartë i arritur ndonjëherë

Sipas Ministrisë së Financave të Kroacisë, borxhi publik ra nga 86.5% e Prodhimit të Brendshëm Bruto (PBB) në vitin 2020, në 56.3% në vitin 2025.

Agjencia ndërkombëtare e vlerësimit të kreditit Moody’s ka konfirmuar vlerësimin A3 për Kroacinë, me perspektivë të qëndrueshme, duke ruajtur vlerësimin më të lartë të arritur ndonjëherë nga vendi në kategorinë e investimeve. Vlerësimi mbështetet në uljen e vazhdueshme të borxhit publik, cilësinë e institucioneve, rritjen ekonomike dhe reformat e ndërmarra në kuadër të Planit Kombëtar të Rimëkëmbjes dhe Qëndrueshmërisë.

Sipas Ministrisë së Financave të Kroacisë, borxhi publik ra nga 86.5% e PBB-së në vitin 2020, në 56.3% në vitin 2025. Kjo përfaqëson një përmirësim të konsiderueshëm të pozicionit fiskal të vendit dhe është një nga faktorët kryesorë që mbështesin vlerësimin e kreditit. Të dhënat e Komisionit Europian konfirmojnë të njëjtin raport të borxhit ndaj PBB-së në fund të vitit 2025.

Rënia e raportit të borxhit publik ndaj PBB-së përmirëson aftësinë e qeverisë për të përmbushur detyrimet e saj financiare dhe mund të forcojë besimin e investitorëve. Megjithatë, ky tregues duhet të vlerësohet së bashku me deficitin buxhetor dhe prirjet e shpenzimeve publike.

Sipas parashikimit të pranverës të Komisionit Europian, deficiti buxhetor i Kroacisë arriti në 3% të PBB-së në vitin 2025, nga 2.3% në vitin 2024. Komisioni pret që deficiti të ngushtohet në 2.9% në vitin 2026 dhe në 2.7% në vitin 2027. Investimet më të larta të financuara nga burimet kombëtare, pagat në sektorin publik dhe shpenzimet sociale u identifikuan si arsyet kryesore të rritjes së deficitit në vitin 2025.

Për rrjedhojë, ulja e borxhit nuk e eliminon nevojën për një administrim të kujdesshëm të financave publike. Ruajtja e vlerësimit të favorshëm të kreditit do të kërkojë që qeveria të vendosë një ekuilibër ndërmjet investimeve dhe angazhimeve sociale, nga njëra anë, dhe kontrollit të deficitit, nga ana tjetër.

Zbatimi i Planit Kombëtar të Rimëkëmbjes dhe Qëndrueshmërisë është një tjetër faktor i rëndësishëm. Sipas qeverisë kroate, vendi ka paraqitur në Komisionin Europian kërkesën përfundimtare për pagesë në kuadër të këtij plani, me një vlerë prej 2.7 miliardë eurosh. Financimi lidhet me përmbushjen e reformave dhe objektivave të investimeve të dakordësuara.

Financimi nga Bashkimi Europian mbështet investimet dhe reformat, por ndikimi i tij varet nga aftësia e këtyre fondeve për të sjellë përmirësime të qëndrueshme në produktivitet dhe konkurrueshmëri. Me përfundimin e programit, një nga çështjet kryesore do të jetë nëse investimet private dhe fondet e tjera të BE-së do të jenë në gjendje të ruajnë ritmin e zhvillimit ekonomik.

Komisioni Europian parashikon që rritja ekonomike e Kroacisë të ngadalësohet nga 3.4% në vitin 2025, në 2.7% në vitin 2026 dhe në 2.5% në vitin 2027. Inflacioni pritet të rritet nga 4.4% në vitin 2025, në 4.6% në vitin 2026, përpara se të bjerë në 2.7% në vitin 2027.

Në rishikimin e buxhetit të vitit 2026, qeveria kroate parashikon një rritje të të ardhurave me 853 milionë euro dhe të shpenzimeve me 745 milionë euro. Sipas njoftimit të Ministrisë së Financave, kjo e ul deficitin e planifikuar buxhetor nga 4.1% në 4%. Rritja e të ardhurave e tejkalon rritjen e shpenzimeve, megjithëse diferenca mbetet relativisht modeste.

Konfirmimi i vlerësimit A3, me perspektivë të qëndrueshme, sinjalizon vlerësimin pozitiv të Moody’s për uljen e borxhit të Kroacisë dhe kapacitetin e saj institucional. Megjithatë, kjo nuk garanton përmirësim të mëtejshëm të vlerësimit në të ardhmen. Progresi i mëtejshëm do të varet nga aftësia e Kroacisë për të vazhduar uljen e borxhit, për të mbajtur nën kontroll deficitin dhe për të ruajtur rritjen ekonomike, në kushtet e inflacionit më të lartë dhe dobësimit gradual të ritmit të zgjerimit ekonomik. Burimi: BGNES