Pak para samiteve evropiane në Dublin, ka shpërthyer një debat mbi mbështetjen e ardhshme për Ukrainën. Kryeministri sllovak Robert Fico e akuzoi të martën kancelarin gjerman Friedrich Merz (CDU) për “shantazh” dhe sjellje “të pahijshme”, për shkak të kërkesës së tij që vendet e BE-së “pa përjashtim” të japin kontributin e tyre.
Ndërkohë, Merz ritheksoi se mbështetja për Ukrainën “nuk është detyrë e shteteve të veçanta anëtare”, por “një detyrë e përbashkët” e Bashkimit Evropian.
“Unë nuk do të dorëzohem përballë kësaj”, tha Fico para gazetarëve. “Ne jemi një vend sovran”, theksoi kryeministri sllovak, “dhe kemi mendimin tonë për këtë çështje.”
Kancelari gjerman Friedrich Merz (CDU) u kishte bërë thirrje më par të gjitha shteteve anëtare të Bashkimit Evropian që të japin një “kontribut të drejtë” për mbulimin e mungesës financiare prej miliarda eurosh për Ukrainën. Në një letër drejtuar Presidentit të Këshillit Evropian, António Costa, ai paralajmëroi në mënyrë indirekte se mund të bllokojë përparimin në çështje të tjera financiare, nëse nuk arrihet një angazhim i përbashkët për mbështetjen e Ukrainës.
Sipas letrës, të siguruar nga Agjencia Gjermane e Shtypit (dpa), një angazhim i tillë është “parakusht thelbësor” për zgjidhjen e këtij problemi dhe për diskutimin e temave të tjera, veçanërisht atyre me pasoja financiare. Për vitin e ardhshëm, Ukraina përballet me një mungesë financiare prej 45 miliardë eurosh.
Merz kërkon gjithashtu që gjatë negociatave për buxhetin afatgjatë të BE-së për periudhën 2028-2034 të gjendet një zgjidhje e përbashkët, e mbështetur nga të gjitha shtetet anëtare, për të garantuar financim të qëndrueshëm dhe shumëvjeçar për Ukrainën, e cila vazhdon të përballet me agresionin rus. Bashkimi Evropian synon të arrijë një marrëveshje për kuadrin e ri financiar deri në fund të këtij viti.
“Çështje e sigurisë së përbashkët evropiane”
“Mbështetja e Ukrainës është një çështje e sigurisë sonë të përbashkët evropiane dhe kjo duhet të reflektohet edhe në ndarjen e barrës së ndihmës”, shkroi Merz në letrën drejtuar Costës. Ai i kërkoi Presidentit të Këshillit Evropian që kjo temë të trajtohet si prioritet në samitin informal të BE-së, që do të zhvillohet të premten në Dublin.
Më herët, Komisioni Evropian kishte vlerësuar se boshllëku financiar për vitin e ardhshëm arrin në 70 miliardë euro, nga të cilat BE-ja pritet të mbulojë 45 miliardë euro. Vitin e kaluar, Bashkimi Evropian kishte miratuar 90 miliardë euro ndihmë për Ukrainën për periudhën 2026-2027.
Megjithatë, këto fonde nuk konsiderohen të mjaftueshme. Presidenti ukrainas Volodymyr Zelenski kishte kërkuar qysh në tetor edhe 70 miliardë euro shtesë nga aleatët perëndimorë për të financuar mbrojtjen e vendit ndaj agresionit rus. Pas kësaj kërkese, liderët e BE-së i kërkuan Komisionit Evropian të paraqesë një propozim për sigurimin e fondeve shtesë.
Bullgaria dhe Sllovakia kundër ndihmës së re
Megjithatë, disa shtete anëtare po shfaqin rezistencë. Presidenti bullgar Rumen Radev dhe Kryeministri sllovak Robert Fico kanë deklaruar se vendet e tyre nuk do të mbështesin paketa të reja financiare të BE-së për Ukrainën. Edhe Hungaria dhe Republika Çeke konsiderohen partnere të pasigurta në këtë çështje. Kryeministri hungarez Péter Magyar zhvilloi një takim me Kancelarin Friedrich Merz në Berlin. Mbështetja për Ukrainën ishte një nga temat kryesore të bisedimeve. Aty Merz theksoi, se mbështetja për Ukrainën duhet të vijë “plotësisht nga buxheti evropian”.
Gjermania mbetet donatori më i madh i Ukrainës brenda Bashkimit Evropian, çka shpjegon edhe këmbënguljen e Merzit për një shpërndarje më të gjerë dhe më të drejtë të barrës financiare mes vendeve anëtare./DW
