Shqipëria regjistroi 5,787 lindje dhe 5,045 vdekje në tremujorin e tretë 2026, duke ruajtur një bilanc natyror pozitiv prej 742 banorësh. Por pas shifrës kombëtare fshihet një kontrast i fortë rajonal: vetëm pesë qarqe kanë më shumë lindje se vdekje, ndërsa në shtatë të tjerat popullsia tkurret natyrshëm.
Shqipëria po përballet me një dobësim të lindjeve dhe me një shpërndarje gjithnjë e më të pabarabartë të shtesës natyrore të popullsisë. Të dhënat e INSTAT për tremujorin e tretë 2026 tregojnë se numri i lindjeve arriti në 5,787, me një rënie prej 10.5% krahasuar me të njëjtën periudhë të vitit të kaluar. Edhe pse lindjet u rritën me 13.9% kundrejt tremujorit të dytë, kjo lëvizje nuk mjaftoi për të përmbysur tendencën vjetore.
Në të njëjtën periudhë u regjistruan 5,045 vdekje, 0.4% më shumë se në tremujorin e tretë 2025 dhe 3.7% më shumë krahasuar me tremujorin paraardhës. Diferenca mes dy treguesve rezultoi pozitive me 742 lindje më shumë se vdekje. Megjithatë, ky bilanc është vetëm një pjesë e panoramës demografike dhe nuk duhet ngatërruar me rritjen e përgjithshme të popullsisë, e cila ndikohet edhe nga lëvizjet migratore.
Tirana përballon tkurrjen natyrore të qarqeve të tjera
Pabarazia mes qarqeve është një nga gjetjet më domethënëse të raportit. Në tremujorin e tretë, vetëm pesë qarqe regjistruan shtesë natyrore pozitive, ndërsa shtatë të tjerat patën më shumë vdekje sesa lindje.
Tirana kryeson me një diferencë prej 1,380 lindjesh më shumë se vdekjet. Qarku regjistroi 2,708 lindje, numri më i lartë në vend, dhe 1,328 vdekje. Bilanci pozitiv i kryeqytetit është më i madh se shtesa natyrore e të gjithë vendit, çka tregon se qarqet e tjera, të marra së bashku, kanë një bilanc negativ.
Në skajin tjetër qëndron Korça, me 220 vdekje më shumë se lindje, duke regjistruar shtesën natyrore më të ulët në vend. Ky kontrast evidenton përqendrimin demografik në Tiranë dhe vështirësitë e qarqeve të tjera për të ruajtur një bilanc pozitiv mes lindjeve dhe vdekjeve.
Fieri shënon rënien më të madhe të lindjeve
Në krahasimin vjetor, vetëm dy qarqe regjistruan rritje të lindjeve, ndërsa dhjetë të tjera shënuan ulje. Dibra pati rritjen më të lartë në përqindje, me 3.9%, ndërsa Fieri regjistroi rënien më të theksuar, me 20.1%.
Edhe treguesi i vdekjeve paraqet një tablo të ndryshme sipas qarqeve. Shtatë qarqe shënuan rritje dhe pesë ulje krahasuar me tremujorin e tretë të vitit 2025. Kukësi regjistroi rritjen më të madhe në përqindje, me 15.7%, ndërsa Dibra shënoi rënien më të fortë, me 17.8%.
Në vlerë absolute, Tirana kishte numrin më të lartë të vdekjeve, me 1,328 raste, ndërsa Kukësi numrin më të ulët, me 118.
Demografia si sfidë ekonomike
Të dhënat demografike nuk janë thjesht një bilanc lindjesh dhe vdekjesh. Ato kanë ndikim të drejtpërdrejtë në planifikimin ekonomik dhe social të vendit. Rënia e lindjeve, sidomos kur shtrihet në shumicën e qarqeve, sinjalizon ndryshime që në afat të gjatë mund të ndikojnë në madhësinë e fuqisë punëtore, kërkesën për shërbime arsimore, kujdesin shëndetësor dhe financimin e sistemit të pensioneve.
Në qarqet ku lindjet janë më të pakta se vdekjet, sfida nuk kufizohet vetëm te tkurrja natyrore. Aty nevojitet edhe një planifikim më i kujdesshëm i shërbimeve publike, i investimeve dhe i mundësive ekonomike, në mënyrë që rënia e popullsisë të mos shoqërohet me dobësim të mëtejshëm të aktivitetit ekonomik.
Për ekonominë, kjo do të thotë se politikat e zhvillimit nuk mund të mbështeten vetëm te treguesit kombëtarë. Diferencat mes Tiranës dhe qarqeve të tjera kërkojnë vëmendje të veçantë për zhvillimin rajonal, punësimin dhe krijimin e kushteve që popullsia të ketë mundësi të jetojë dhe të punojë edhe jashtë kryeqytetit./ ekofin.al
