Konferenca e OKB-së për ndryshimet klimatike, COP31, ka nisur në Antalia të Turqisë, ku për dy javë përfaqësues dhe negociatorë nga më shumë se 190 vende do të diskutojnë për masat kundër ngrohjes globale. Megjithatë, samiti po zhvillohet mes mungesave të shumta të liderëve botërorë, veçanërisht atyre europianë, në një kohë kur lufta kundër ndryshimeve klimatike kërkon angazhim më të madh politik.
Në takimin e nivelit të lartë nuk do të marrin pjesë drejtuesit e Gjermanisë, Francës, Spanjës, Italisë, Danimarkës, Irlandës dhe Holandës. Po ashtu, mungojnë edhe presidenti kinez Xi Jinping dhe kryeministri indian Narendra Modi, ndërsa SHBA-të, nën drejtimin e Donald Trump, nuk do të dërgojnë delegacion qeveritar për të dytin vit radhazi.
Trump ka njoftuar gjithashtu tërheqjen e vendit nga Marrëveshja e Parisit, e cila pritet të hyjë në fuqi në janar. Ndërkohë, të premten pritet të mbërrijë në samit një grup i madh përfaqësuesish demokratë amerikanë, pas fitores së tyre në zgjedhjet e mesit të mandatit.
Presidentja e Komisionit Europian, Ursula von der Leyen, do të jetë një nga përfaqësueset e pakta të nivelit të lartë të BE-së në këtë takim. Mungesat janë kritikuar nga organizatat që ndjekin politikat klimatike. Chiara Martinelli, drejtoreshë e organizatës CAN Europe, tha se liderët europianë nuk po humbasin vetëm mundësinë për të marrë pjesë në një takim ndërkombëtar, por edhe rastin për të forcuar aleancat dhe për të treguar mbështetjen politike për bashkëpunimin në luftën kundër ndryshimeve klimatike.
Konferenca ka nisur gjithashtu mes kontradiktave mbi përdorimin e lëndëve djegëse fosile. Presidenti turk Recep Tayyip Erdogan, vendi i të cilit është mikpritës i samitit, ka vlerësuar publikisht rezultatet e prodhimit të naftës në rajonin e Gabarit. Ai bëri të ditur se prodhimi ka arritur në 84 mijë fuçi në ditë nga 184 puse, ndërsa janë zbuluar edhe dy vendburime të reja me potencial prej 135 milionë fuçish.
Pas dhjetë orësh negociatash, vendet pjesëmarrëse miratuan agjendën e punimeve. Megjithatë, disa çështje të rëndësishme mbetën jashtë saj, mes tyre largimi gradual nga lëndët djegëse fosile dhe rritja e financimit për përshtatjen ndaj ndryshimeve klimatike. Kjo e fundit ishte një premtim i bërë në konferencën e Bakusë, por ende nuk është konkretizuar.
Një nga temat kryesore të diskutimit është rritja e përdorimit të energjisë elektrike. Turqia dhe Australia, të cilat drejtojnë së bashku punimet, kanë propozuar që energjia elektrike të përbëjë 35% të konsumit përfundimtar global të energjisë deri në vitin 2035. Sipas Organizatës për Bashkëpunim dhe Zhvillim Ekonomik (OECD), realizimi i këtij objektivi do të kërkonte investime vjetore prej rreth 3.5 trilionë dollarësh, pothuajse dyfishin e shumës së investuar aktualisht.
Një tjetër çështje e rëndësishme është largimi nga përdorimi i naftës, gazit dhe qymyrit. Rreth 80 vende u angazhuan në COP30 në Brazil për të hartuar një plan drejt një të ardhmeje pa lëndë djegëse fosile. Megjithatë, deri tani vetëm Franca, Holanda dhe Gjermania kanë përcaktuar plane kombëtare për këtë proces. Brazili pritet të paraqesë sërish propozimin e tij për një udhërrëfyes global.
COP31 shënon gjithashtu nisjen e procesit të dytë të vlerësimit global, i parashikuar në Marrëveshjen e Parisit çdo pesë vjet, për të matur përparimin e vendeve në luftën kundër ndryshimeve klimatike. Në fokus do të jetë edhe tejkalimi i përkohshëm i kufirit të rritjes së temperaturës globale prej 1.5 gradësh Celsius. Ky prag, i përcaktuar në Marrëveshjen e Parisit, pritet të tejkalohet, ndaj vendet po diskutojnë mënyrat për të ulur ndjeshëm emetimet e dioksidit të karbonit.
Një grup prej 20 vendesh ka nënshkruar deklaratën e Koalicionit për Ambicie të Larta, duke kërkuar reduktime të thella të emetimeve. Në mesin e tyre janë Gjermania, Spanja, Holanda, Danimarka, Finlanda, Irlanda dhe Mbretëria e Bashkuar, ndërsa Italia nuk është pjesë e nënshkruesve.
Sipas raportit të OKB-së të publikuar më 27 tetor, 154 vende kanë paraqitur objektivat e tyre kombëtare për reduktimin e emetimeve deri në vitin 2035. Planet e dorëzuara mbulojnë 71% të emetimeve globale, por Kombet e Bashkuara paralajmërojnë se përparimi mbetet larg objektivave të nevojshme për të kufizuar ngrohjen globale në 1.5 gradë Celsius. Kjo e bën gjithnjë e më të mundshëm tejkalimin e këtij kufiri, megjithëse braktisja e tij do të ishte, sipas ekspertëve, një gabim serioz.
