Nvidia humbet mbi 4% në bursë, Trump konfirmon hetimin e FBI-së ndaj drejtuesit të kompanisë

Gjiganti amerikan i çipave Nvidia është përfshirë në një çështje që po krijon pasiguri për investitorët dhe mund të ndikojë në marrëdhëniet tregtare mes Shteteve të Bashkuara dhe Kinës. Presidenti amerikan Donald Trump konfirmoi se FBI po heton rrethanat e marrëdhënies së drejtorit ekzekutiv të kompanisë, Jensen Huang, me një biznesmene kineze, e cila dyshohet se ka pasur lidhje me shërbimet e inteligjencës së Pekinit.

Aksionet e Nvidia e mbyllën tregtimin e së hënës, 9 nëntor, me një rënie prej më shumë se 4%, pasi bordi drejtues i kompanisë njoftoi nisjen e një hetimi të brendshëm për të përcaktuar nëse Huang kishte qenë objektiv i një operacioni të huaj të inteligjencës.

Zhvillimi ka tërhequr vëmendjen e Wall Street, jo vetëm për shkak të natyrës së akuzave, por edhe për peshën që Nvidia ka në tregun global të teknologjisë. Kompania është një nga përfitueset kryesore të bumit të inteligjencës artificiale, ndërsa procesorët e saj përdoren gjerësisht për trajnimin dhe funksionimin e modeleve të avancuara të AI-së.

Trump deklaroi se kishte komunikuar personalisht me Huang pas publikimit të raportimeve në media dhe se drejtuesi i Nvidia i kishte mohuar çdo dijeni për lidhjet e dyshuara të biznesmenes me inteligjencën kineze.

Presidenti amerikan u shpreh i befasuar nga akuzat, por shtoi se i besonte shpjegimit të Huang. Ai konfirmoi gjithashtu se FBI po shqyrton çështjen, duke shprehur besimin se drejtuesi i kompanisë do ta kalojë këtë situatë.

Huang konsiderohet një prej drejtuesve më me ndikim në industrinë amerikane të teknologjisë dhe ka krijuar marrëdhënie të afërta me administratën Trump, veçanërisht në një periudhë kur Nvidia ka kërkuar të ruajë aksesin në tregun kinez të çipave.

Hetimi dhe rreziku për drejtimin e kompanisë

Hetimi i brendshëm, i njoftuar të dielën, ka ngritur pikëpyetje edhe për të ardhmen e Jensen Huang në krye të Nvidia. Drejtuesi 63-vjeçar është bashkëthemelues i kompanisë dhe figura qendrore e strategjisë së saj të zhvillimit.

Sipas të dhënave të LSEG, Huang zotëron rreth 3,6% të aksioneve të Nvidia, duke qenë aksionari i pestë më i madh i saj.

Ndikimi i tij në administrimin e kompanisë shkon përtej pjesëmarrjes në kapital. Nvidia funksionon me një strukturë drejtuese relativisht të sheshtë, ku dhjetëra drejtues të lartë raportojnë drejtpërdrejt tek ai.

Megjithatë, ndryshe nga disa kompani të tjera të mëdha teknologjike amerikane, Nvidia nuk ka një strukturë aksionesh me të drejta të diferencuara vote që do t’i siguronte Huang kontrollin e shumicës së votave.

Bordi drejtues ka deklaruar se vazhdon të ketë besim tek ai. Edhe analistët e tregut, ndonëse pranojnë se çështja ka krijuar pasiguri lidhur me vazhdimësinë e drejtimit, përgjithësisht nuk presin që hetimi të përfundojë me largimin e tij.

Stacy Rasgon, analist në Bernstein, e konsideron Huang një figurë të pazëvendësueshme në modelin aktual të funksionimit të Nvidia, për shkak të rolit të tij në përcaktimin e strategjisë afatgjatë dhe vendimmarrjen e kompanisë.

Për investitorët, kjo varësi nga një drejtues i vetëm përbën një element të rëndësishëm të rrezikut të qeverisjes korporative, veçanërisht në një kompani me ndikim kaq të madh në tregjet financiare dhe në industrinë globale të inteligjencës artificiale.

Aksionarët ngrenë padi ndaj Nvidia

Pas publikimit të akuzave, një grup aksionarësh ka paraqitur një padi të propozuar kolektive kundër Nvidia dhe drejtuesit të saj ekzekutiv.

Në padi pretendohet se kompania dhe Huang kanë mashtruar investitorët duke mos bërë publike lidhjet e tij me një person të dyshuar për përfshirje në veprimtari të inteligjencës kineze.

Pretendimet janë ende objekt i procesit ligjor dhe nuk përbëjnë konstatime të provuara nga gjykata.

Çështja mund të ketë pasoja për mënyrën se si investitorët vlerësojnë transparencën dhe menaxhimin e rrezikut në Nvidia. Në një kompani ku pritshmëritë për rritjen e biznesit të inteligjencës artificiale janë shumë të larta, pasiguria mbi drejtimin dhe qeverisjen mund të ndikojë në vlerësimin e aksioneve, edhe pa pasur ndryshime të menjëhershme në aktivitetin tregtar.

Kina mohon akuzat, SHBA mund të ashpërsojë kufizimet për çipat

Përtej pasojave për Nvidia, çështja mund të ndikojë në politikën amerikane të eksporteve të teknologjisë drejt Kinës.

Sipas Reuters, ligjvënës amerikanë dhe përfaqësues të organizatave që mbështesin kontrolle më të forta të eksporteve vlerësojnë se zhvillimet e fundit mund të rrisin mbështetjen në Kongres për kufizime të reja mbi shitjen e çipave të avancuar të inteligjencës artificiale në tregun kinez.

Udhëheqësi demokrat në Dhomën e Përfaqësuesve, Hakeem Jeffries, kërkoi më shumë sqarime për çështjen dhe miratimin e një projektligji vjetor të mbrojtjes që përfshin kufizime për shitjet e çipave drejt Kinës.

Kjo është veçanërisht e rëndësishme për Nvidia, e cila ka kërkuar prej kohësh të ruajë mundësitë e eksportit në tregun kinez, ndërkohë që Uashingtoni ka vendosur kufizime për teknologjitë që mund të përdoren për zhvillimin e sistemeve të avancuara të inteligjencës artificiale.

Një ashpërsim i mëtejshëm i rregullave mund të kufizojë mundësitë tregtare të kompanisë në Kinë dhe të ndikojë në konkurrencën ndërkombëtare për teknologjitë AI.

Ndërkohë, Pekini i ka kundërshtuar kategorikisht akuzat për spiunazh.

Zëdhënësi i Ministrisë së Jashtme kineze, Guo Jiakun, i cilësoi pretendimet si të pabazuara dhe shpifëse, duke hedhur poshtë përfshirjen e inteligjencës kineze në këtë çështje.

Kush është biznesmenia në qendër të hetimit?

Sipas raportimeve të mëparshme të The New York Times, bëhet fjalë për Alice Huang, një ish-drejtuese e kompanisë Megaspeed, me seli në Singapor, e cila nuk ka lidhje familjare me drejtorin ekzekutiv të Nvidia.

Gazeta raportoi se autoritetet amerikane kishin hetuar biznesmenen dhe kishin arritur në përfundimin se ajo ishte e lidhur me inteligjencën kineze.

The New York Times raportoi gjithashtu se Trump ishte informuar më parë për marrëdhënien e Huang me biznesmenen dhe për dyshimet se ajo i kishte transmetuar informacione qeverisë kineze, por kishte zgjedhur të mos ndërhynte.

Reuters nuk arriti të merrte një koment nga Alice Huang. As kompania Megaspeed nuk iu përgjigj menjëherë kërkesës për koment.

Nga ana e tij, Jensen Huang ka pranuar para punonjësve të Nvidia se kishte qenë jobesnik ndaj bashkëshortes, por nuk ka dhënë hollësi mbi marrëdhënien.

Hetimi i bordit të Nvidia synon të përcaktojë nëse drejtuesi i kompanisë ka qenë objektiv i një operacioni të huaj të inteligjencës. Deri tani nuk është provuar publikisht se Huang ka bashkëpunuar me shërbimet kineze apo se ka transmetuar informacione konfidenciale.

Marrëdhënia me Trump dhe interesat ekonomike

Marrëdhëniet e Jensen Huang me administratën Trump kanë qenë të rëndësishme për pozicionimin e Nvidia në politikën amerikane të teknologjisë.

Drejtuesi i kompanisë ka mbështetur disa prej prioriteteve të administratës dhe ka qenë një figurë e pranishme në Uashington, veçanërisht gjatë diskutimeve për eksportet e çipave dhe konkurrencën teknologjike me Kinën.

Në tetor, Trump i akordoi Huang vlerësimin më të lartë amerikan për arritjet shkencore.

Po atë ditë, presidenti amerikan bëri të ditur se gjatë verës kishte blerë aksione të Nvidia me vlerë deri në 1,6 milionë dollarë dhe kishte shitur aksione të kompanisë me vlerë deri në 1 milion dollarë.

Zhvillimet e fundit e vendosin Nvidia në një situatë ku çështjet e qeverisjes së brendshme ndërthuren me politikën tregtare dhe sigurinë kombëtare amerikane.

Për kompaninë, rreziku ekonomik nuk kufizohet te reagimi afatshkurtër i bursës. Nëse hetimet sjellin masa të reja rregullatore ose kufizime tregtare, pasojat mund të shtrihen te strategjia e shitjeve, marrëdhëniet me klientët ndërkombëtarë dhe perspektiva e rritjes në tregjet aziatike.

Megjithatë, në këtë fazë, këto mbeten rreziqe të mundshme dhe jo pasoja të konfirmuara. Bordi i Nvidia vazhdon të shprehë besim tek drejtuesi i kompanisë, ndërsa hetimet dhe pretendimet ligjore mbeten të hapura./ REUTERS