Presidenti amerikan, Donald Trump, ka deklaruar se aleatët e SHBA-së në Lindjen e Mesme duhet të mbulojnë të gjitha shpenzimet që Uashingtoni ka pasur gjatë luftës me Iranin, e cila zgjati tetë muaj.

“Vendet që ne i kemi mbrojtur do të na kthejnë të gjitha shpenzimet që kemi pasur për luftën”, deklaroi Trump në një intervistë për CBS News, të transmetuar të dielën.

Deklarata e tij vjen pas humbjeve të mëdha të republikanëve në zgjedhjet e fundit të mesmandatit, të cilat zyrtarë të partisë i kanë lidhur kryesisht me pakënaqësinë e votuesve ndaj konfliktit me Teheranin dhe rritjen e çmimeve të karburanteve në SHBA.

SHBA-ja dhe Izraeli e kanë cilësuar konfliktin, i cili nisi me sulme ajrore ndaj Iranit më 28 shkurt, si një luftë parandaluese për të neutralizuar kërcënimin që, sipas tyre, paraqisnin programet bërthamore dhe raketore të Teheranit.

Duke iu referuar vendeve të Lindjes së Mesme që u vunë në shënjestër të dronëve dhe raketave iraniane pas fillimit të sulmeve, Trump tha se pa mbështetjen amerikane ato nuk do të ekzistonin.

“Pa ne, Izraeli nuk do të ekzistonte”, shtoi ai, transmeton Telegrafi.

Irani ka sulmuar të paktën 11 vende që nga fillimi i bombardimeve të udhëhequra nga SHBA-ja, ndërsa Emiratet e Bashkuara Arabe dhe Izraeli janë goditur veçanërisht rëndë.

Sulmet iraniane me dronë dhe raketa kanë shkaktuar gjithashtu shterimin e një pjese të konsiderueshme të rezervave globale të sistemeve perëndimore të mbrojtjes ajrore, veçanërisht atyre amerikane që përdoren për interceptimin e raketave balistike.

Gjatë luftës, SHBA-ja ka dërguar në rajon sisteme shtesë Patriot dhe THAAD, të cilat janë ndër sistemet më të avancuara tokësore të mbrojtjes ajrore, për të mbrojtur bazat amerikane dhe aleatët e saj.

Kostoja e luftës ka arritur në dhjetëra miliarda dollarë

Vetëm pak ditë para zgjedhjeve të mesmandatit, u bë e ditur se vlerësimi i Pentagonit për koston e përgjithshme të luftës kishte arritur në 47 miliardë dollarë.

Sipas Zyrës së Buxhetit të Kongresit amerikan (CBO), nga shkurti deri në fillim të gushtit, konflikti kishte kushtuar rreth 38 miliardë dollarë. Gjatë kësaj periudhe, SHBA-ja kishte shpenzuar më shumë se 13 miliardë dollarë për raketa interceptuese të mbrojtjes ajrore.

Zëvendësimi i armëve të përdorura, përfshirë raketat Tomahawk dhe ato Patriot, është cilësuar si një nga shpenzimet më të mëdha të ushtrisë amerikane gjatë konfliktit.

Sipas raportimit të The Wall Street Journal, duke cituar zyrtarë amerikanë që nuk janë identifikuar, deri në mesin e korrikut SHBA-ja kishte përdorur më shumë se 1.700 raketa interceptuese Patriot dhe mbi 200 raketa THAAD në Lindjen e Mesme.

Megjithatë, përcaktimi i kostos që i takon secilit shtet është i ndërlikuar. Nuk dihet saktësisht sa raketa interceptuese janë përdorur për mbrojtjen e secilit vend, apo nëse për neutralizimin e një rakete iraniane janë angazhuar disa interceptorë.

Përveç kostos së armëve, SHBA-ja ka pasur edhe shpenzime të tjera që është e vështirë t’u atribuohen drejtpërdrejt vendeve të veçanta, si rritja e konsumit të karburantit për shkak të fluturimeve shtesë të avionëve ushtarakë dhe rindërtimi i bazave amerikane në rajon.

Një raketë interceptuese Patriot kushton rreth katër milionë dollarë.

Sipas analistëve të CBO-së, gjatë fazave më intensive të luftimeve, veçanërisht në javët e para të sulmeve amerikane, lufta i kushtonte SHBA-së rreth tre miliardë dollarë në muaj. Gjatë periudhave me intensitet më të ulët, shpenzimet arrinin në rreth dy të tretat e kësaj shume.

Trump ka paralajmëruar gjithashtu se, në mungesë të një marrëveshjeje për përfundimin zyrtar të konfliktit dhe kufizimin e programit bërthamor iranian, SHBA-ja mund t’i rifillojë sulmet në shkallë të gjerë ndaj objektivave në Iran.

Trump paralajmëron ndryshime edhe në ndihmën për Izraelin

Në ditën e zgjedhjeve të mesmandatit, Trump deklaroi se SHBA-ja do të ndalojë dërgimin e rreth katër miliardë dollarëve në financim për Izraelin deri në fund të vitit 2026.

Aktualisht, Uashingtoni i ofron Izraelit rreth 3.8 miliardë dollarë ndihmë ushtarake çdo vit. Megjithatë, memorandumi i mirëkuptimit i nënshkruar gjatë administratës së ish-presidentit Barack Obama, që përcakton këtë angazhim, skadon në vitin 2028.

Marrëveshja parashikon që Izraeli t’i shpenzojë përfundimisht të gjitha këto fonde te kompanitë amerikane të industrisë së mbrojtjes.

Zyra e kryeministrit izraelit, Benjamin Netanyahu, reagoi disa ditë më vonë, duke deklaruar se Izraeli e ka përdorur ndihmën ushtarake amerikane për t’u mbrojtur dhe për t’u përballur me armiqtë që kërcënojnë SHBA-në dhe Perëndimin.

Në reagim, zyra e Netanyahut tha gjithashtu se marrëdhëniet mes Izraelit dhe SHBA-së mund të përshtaten dhe të mbeten të forta edhe në të ardhmen.

Netanyahu kishte deklaruar më herët gjatë këtij viti se shpresonte që Izraeli të mos varej më nga ndihma ushtarake amerikane, por kishte pranuar se ky proces mund të zgjaste rreth një dekadë.

Një ndryshim i tillë mund të ndikojë në debatet në Uashington për mbështetjen ndaj Izraelit, veçanërisht në mesin e demokratëve, të cilët kanë shtuar kritikat për shkak të luftës në Gaza. Njëkohësisht, kjo do t’i jepte Izraelit më shumë pavarësi në vendimmarrjen për operacionet e ardhshme ushtarake.

Në intervistën për CBS News, Trump tha se votuesit amerikanë kishin shprehur pakënaqësi për rritjen e çmimeve të karburanteve si pasojë e luftës me Iranin, si dhe për atë që ai e përshkroi si një antipati të madhe ndaj Izraelit. /Telegrafi/

AmerikaNga BotaBotë