Duhet të ndryshojmë gjithçka”. Me këtë mesazh, Jean-Luc Mélenchon ka prezantuar programin e tij presidencial në një tubim të madh në Le Bourget, në veri të Parisit, të shtunën ndërsa protestat dhe pakënaqësitë sociale vazhdojnë në Francë.
Udhëheqësi i partisë së majtë radikale “Franca e Panënshtruar” (LFI), i cili ka kandiduar katër herë për presidencën franceze, u kërkoi mbështetësve të tij një ndryshim të thellë politik dhe ekonomik, duke propozuar ndër të tjera uljen e moshës së votimit në 16 vjeç dhe krijimin e një Republike të Gjashtë.
Fjalimin njëorësh e nisi me një minutë heshtje në kujtim të 26-vjeçarit Pengo Bossio Wangi, viktimë e një sulmi racist në Trappes. Më pas, Mélenchon bëri thirrje për një “çlirim kulturor” të Francës përballë asaj që e quajti “kulturë fashiste”.
Sipas tij, racizmi dhe “braktisja e popullit nga politikat liberale” kërcënojnë unitetin kombëtar. Ai kërkoi shpalljen e një “gjendjeje emergjence sociale”, duke iu referuar protestave të nxënësve të shkollave të mesme, të cilat gjatë javëve të fundit janë zgjeruar me kërkesa kundër kostos së lartë të jetesës dhe në mbrojtje të shërbimeve publike.
Një nga propozimet e tij është dhënia e së drejtës së votës që në moshën 16-vjeçare. Sipas Mélenchon, kjo do ta detyronte qeverinë të ishte më e vëmendshme ndaj asaj që ndodh në shkollat e mesme.
Paga minimale 1700 euro dhe pension në moshën 60-vjeçare
Në programin e tij, të titulluar “L’Avenir en commun” (“E ardhmja e përbashkët”), Mélenchon premton rritjen e pagës minimale në 1700 euro në muaj dhe uljen graduale të moshës ligjore të daljes në pension në 60 vjeç për personat që kanë paguar kontribute për 40 vite.
Ai propozon gjithashtu krijimin e një “shteti të ri ekologjik”, të mbështetur te planifikimi dhe një ekonomi e përzier që u jep përparësi kërkesave mjedisore. Partia e tij kërkon zëvendësimin e rajoneve të sotme administrative me “eko-rajone”, të organizuara sipas menaxhimit të burimeve ujore, si dhe forcimin e mbrojtjes së mjedisit në Kushtetutë.
Mélenchon mbështet edhe largimin gradual nga energjia bërthamore, megjithëse objektivi për kalimin në 100% energji të rinovueshme është shtyrë nga viti 2050 në vitin 2060. Programi është publikuar pa një përllogaritje të detajuar financiare. Megjithatë, drejtuesit e partisë thonë se ai do të plotësohet me rreth 50 dokumente që do të shpjegojnë masat e propozuara.
Në tetor, Mélenchon dhe Éric Coquerel, drejtuesi i komisionit të financave në Asamblenë Kombëtare, prezantuan një projektbuxhet të rishikuar për vitin 2027, në rast fitoreje. Ai parashikon rreth 100 miliardë euro të ardhura shtesë nga taksat dhe 80 miliardë euro shpenzime shtesë.
Mélenchon i dyti në sondazhe, pas Marine Le Pen
Sipas sondazheve të cituara nga Euronews, Mélenchon renditet i dyti me rreth 18% të mbështetjes, ndërsa kandidatja e së djathtës ekstreme, Marine Le Pen, kryeson me 35–37%.
Ditët e fundit, kandidatura e tij ka marrë mbështetjen zyrtare të shumicës së deputetëve komunistë dhe atyre nga territoret përtej detit në Asamblenë Kombëtare, pavarësisht se kreu i Partisë Komuniste Franceze, Fabien Roussel, është gjithashtu kandidat.
Ndërkohë, të Gjelbrit pritet të vendosin në mesin e dhjetorit nëse do të krijojnë një aleancë me partinë e Mélenchon. Pak orë përpara tubimit, ai publikoi edhe posterin e fushatës, ku shfaqet përpara një peizazhi të Gergovie, me sloganin “Liri, barazi, solidaritet”.
Në rrjetet sociale, disa përdorues e kanë krahasuar posterin me atë të François Mitterrand në vitin 1981, kur kandidati socialist përdori sloganin “Forca e qetë”.
Gaza, Ukraina dhe marrëdhëniet me Rusinë
Në politikën e jashtme, programi i Mélenchon vazhdon t’i kushtojë vëmendje luftës në Gaza dhe aktivitetit të vendbanimeve izraelite në Bregun Perëndimor. Partia e tij propozon pezullimin e marrëveshjes së asociimit mes Izraelit dhe Bashkimit Europian.
Për Ukrainën, dokumenti kërkon armëpushim, por jep pak hollësi për mbështetjen ushtarake ndaj Kievit. Ai propozon gjithashtu krijimin e një kuadri të ri europian të sigurisë, ku të përfshihet edhe Rusia.
Le Pen kundër Mélenchon: “Plan për të shpërbërë Francën”
Programi i Mélenchon ka sjellë kundërshtime nga rivalët e tij politikë. Marine Le Pen e cilësoi atë në një postim në rrjetin social X si një “plan për të shpërbërë Francën”.
“Ai e çon deri në fund procesin e shpërbërjes që Emmanuel Macron nisi që kur erdhi në pushtet”, shkroi Le Pen.
Edhe ish-kryeministri Édouard Philippe, i cili kandidon për presidencën, kritikoi programin gjatë një aktiviteti pranë Marsejës të shtunën. Ai kundërshtoi atë që e quajti “vizion komunitar” të Mélenchon dhe modelin e tij të “ekonomisë së administruar”.
Philippe tha se shihte “shumë pika të përbashkëta” mes Le Pen dhe Mélenchon, duke përmendur kundërshtimin e tyre ndaj integrimit europian dhe dëshirën, sipas tij, për t’u larguar nga NATO.
