Udhëheqësit evropianë kanë hedhur poshtë me vendosmëri çdo përpjekje nga Shtetet e Bashkuara dhe Rusia për të riformësuar arkitekturën e sigurisë së kontinentit pa përfshirjen e tyre, pas sugjerimit të Presidentit Donald Trump se Uashingtoni mund të jetë pranë një marrëveshjeje gjithëpërfshirëse me Moskën që do të shtrihet përtej Ukrainës dhe do të përfshijë të gjithë Evropën.
Vërejtjet e bëra nga Trump të enjten kanë ngritur shqetësime të reja midis aleatëve evropianë të Uashingtonit se administrata amerikane mund të jetë duke lëvizur drejt një marrëveshjeje sigurie që i përshtatet kërkesave të hershme të presidentit rus Vladimir Putin në kurriz të interesave evropiane.
Trump e përshkroi marrëveshjen e mundshme si një marrëveshje “shumë të madhe” që përfshin jo vetëm Ukrainën, por “të gjithë Evropën”:
“Do të jetë shumë e madhe. Do të përfshijë më shumë se vetëm Ukrainën, dhe madje mund të them se mund të përfshijë të gjithë Evropën. Do të jetë një marrëveshje e madhe dhe e bukur, dhe të gjithë do të jenë të emocionuar”, tha Trump, pa hyrë në detaje.
Komentet e tij erdhën ndërsa i dërguari i tij i posaçëm dhe dhëndri, Jared Kushner, njoftoi se Uashingtoni po punonte për një arkitekturë më të gjerë të sigurisë evropiane që synonte të krijonte kushtet për paqe të qëndrueshme.
Iniciativa ka tërhequr menjëherë kundërshtime nga zyrtarët evropianë, të cilët këmbëngulin se marrëveshjet e sigurisë së kontinentit janë vendosur tashmë dhe nuk mund të rinegociohen pa u vënë re.
“Ne tashmë kemi një arkitekturë evropiane të sigurisë në vend”, u tha gazetarëve të premten në Varshavë shefja e politikës së jashtme të Bashkimit Evropian, Kaja Kallas.
“Problemi mbetet se Rusia vazhdon të shkelë traktatet që e mbështesin atë. NATO nuk përbënte asnjë kërcënim për Rusinë në vitin 2021 dhe nuk përbën asnjë kërcënim për Rusinë për momentin. Putini nuk ka të drejtë veto mbi sigurinë evropiane”, shtoi ajo.
Kallas theksoi gjithashtu se Bashkimi Evropian do të duhet të përfshihet në çdo marrëveshje nëse ajo do të zbatohet.
Qëndrimi i saj u mbështet nga Ministri i Jashtëm polak, Radoslaw Sikorski, i cili paralajmëroi se çdo marrëveshje që lidhet me Ukrainën dhe të ardhmen e Evropës e arritur pa pjesëmarrjen evropiane do të ishte politikisht e papranueshme dhe praktikisht e pamundur.
“Një marrëveshje për të ardhmen e Ukrainës dhe të Evropës mbi kokat tona nuk do të ishte thjesht e pamatur. Është në fakt e pamundur”, tha Sikorski.
Ndërkohë, Ministri i Jashtëm ukrainas Andriy Sybiha tha se Moska nuk mund të konsiderohet si garantuese e sigurisë evropiane, duke argumentuar se përparësia duhet të jetë mbrojtja e Evropës nga agresioni rus dhe jo negocimi i sferave të ndikimit me Kremlinin.
“Duhet të flasim për mbrojtjen e vetes nga Rusia, jo të flasim me rusët për sferat e ndikimit në Evropë”, tha Sybiha.
Sybiha përforcoi qëndrimin e Kievit pas një takimi me shefen e politikës së jashtme të BE-së, Kaja Kallas, në Varshavë, duke theksuar se as e ardhmja e Ukrainës dhe as siguria e Evropës nuk mund të vendosen pa përfshirjen e drejtpërdrejtë të të dyjave.
