Ndërsa shtohet presioni ndaj presidentit amerikan Donald Trump për të mos rifilluar fushatën ushtarake kundër Iranit, pas humbjes së republikanëve në zgjedhjet e mesit të mandatit, Forcat e Mbrojtjes së Izraelit (IDF) po përgatiten për një rifillim të mundshëm të luftimeve. Një burim izraelit, i njohur me çështjen, theksoi të enjten se “nuk ka asnjë mënyrë për të parashikuar sjelljen e Trump”.
Një tjetër zyrtar i lartë izraelit vlerësoi se “presioni ndaj Trump për të mos ndërmarrë veprime u rrit dje”, por theksoi se “përpjekja për të parashikuar gjendjen e tij shpirtërore është një punë e rrezikshme”.
Një zyrtar i tretë i lartë përshkroi dilemën në Uashington: “Për momentin, ekuacioni për republikanët është i thjeshtë: Ata humbën për shkak të luftës dhe lufta ndodhi për shkak të Bibit. Pyetja është se si do të ndikojë kjo te Trump. Është e vështirë të dihet. Ai është i zemëruar dhe i zhgënjyer dhe e ndryshon qëndrimin çdo dy orë. Askush nuk e kupton se çfarë do të bëjë në fund”.
Një tjetër burim izraelit vuri në dukje përpjekjet e zëvendëspresidentit JD Vance dhe të dërguarit amerikan Steve Witkoff për të parandaluar një raund tjetër luftimesh me Iranin, të cilat Trump kishte sugjeruar më parë se mund të zhvilloheshin pas zgjedhjeve. Sipas burimit, edhe postimi i fundit i Vance në rrjetet sociale mund të interpretohet në këtë kontekst, shkruan Ynet.
“Por Trump mund t’i shpërfillë ata dhe të sulmojë gjithsesi, thjesht për të treguar se është i fortë dhe se nuk i interesojnë rezultatet e zgjedhjeve të mesit të mandatit”, tha ai. “Ai ka një dritare mundësie deri më 3 janar, kur betohet Kongresi i ri, madje edhe pas kësaj date. Për më tepër, iranianët vazhdojnë ta provokojnë dhe Trump nuk i pëlqen të provokohet. Me atë flokëkuqin, nuk i dihet kurrë”.
Zyrtarë dhe punonjës të Shtëpisë së Bardhë thanë gjatë natës nga e mërkura në të enjte se postimi i Vance, në të cilin ai analizonte arsyet e humbjes së republikanëve në zgjedhjet e mesit të mandatit, veçanërisht luftën me Iranin, kishte befasuar shumë njerëz në Uashington. Sipas Reuters, zyrtarët e Shtëpisë së Bardhë ishin informuar për postimin përpara publikimit të tij, por disa prej tyre e panë atë si një largim nga qëndrimi i Trump, ndonëse vetë presidenti pranoi se vlerësimi i zëvendësit të tij ishte “kryesisht i saktë”.
“Arsyeja pse humbëm është lufta”, deklaroi Vance në platformën X. “Nëse dëshironi të argumentoni se ia vlejti, se ia vlejti të humbnim Senatin për gjashtë vitet e ardhshme, atëherë bëjeni”. Vance, i konsideruar si një nga kandidatët e mundshëm kryesorë për zgjedhjet presidenciale të vitit 2028, e cilësoi gjithashtu si “këshillë të arsyeshme” sugjerimin e bërë më herët për t’i dhënë fund luftës.
Vance shkroi se përpara zgjedhjeve kishte biseduar me një sondazhist, të cilin e përshkroi si një nga njerëzit më të zgjuar që njihte në politikë dhe që kishte parashikuar humbjen e republikanëve. “U ndjeva keq për atë që ndodhi të martën, por edhe unë u habita”, shkroi ai. Sipas Vance, sondazhisti kishte identifikuar një numër të madh votuesish të zemëruar, të cilët kishin mbështetur Trump në vitin 2024, por këtë herë kishin ndërmend të votonin për demokratët.
Kur u pyet se çfarë mund t’i rikthente ata, katër përgjigje përbënin pothuajse të gjitha reagimet: përfundimi i luftës me Iranin, përqendrimi te kostoja e jetesës, vendosja e Amerikës në plan të parë dhe ndryshimi i marrëdhënieve të SHBA-së me Izraelin. Donald Trump Jr., djali i presidentit, i cili gjithashtu kundërshton luftën me Iranin, e shpërndau postimin dhe shprehu mbështetjen e tij të plotë për të.
Trump reagoi më vonë, duke thënë se vlerësimi i Vance ishte kryesisht i saktë, pasi lufta kishte kontribuar në një rritje afatshkurtër të çmimeve të benzinës. Megjithatë, ai këmbënguli se do të merrte sërish të njëjtin vendim, sepse, sipas tij, veprimi ushtarak ishte e vetmja zgjidhje afatgjatë ndaj kërcënimit bërthamor iranian. “Nuk mund ta lejosh Iranin të ketë armë bërthamore”, tha ai. I pyetur nëse lufta ia kishte vlejtur koston, Trump u përgjigj se besonte se po dhe se nuk kishte pasur alternativë tjetër. Ai tha se, kur vendosi të niste fushatën ushtarake, kishte parashikuar një rritje edhe më të madhe të çmimeve të naftës, por e konsideronte thelbësore pengimin e Iranit për të siguruar armë bërthamore.
Largimi publik i Vance nga mesazhet që administrata kishte përcjellë më parë mund t’i ndërlikojë më tej përllogaritjet e Trump, ndërsa ai shqyrton mundësinë e rifillimit të operacioneve të mëdha ushtarake kundër Teheranit. Zyrtarë amerikanë që folën për Reuters thanë se ky opsion mbetet në shqyrtim, pavarësisht humbjes së republikanëve dhe potencialisht edhe për shkak të pasojave të saj politike.
Në mungesë të një rruge të qartë drejt përfundimit të luftës, Trump mori javën e kaluar një informim nga admirali Brad Cooper, komandant i Komandës Qendrore të SHBA-së, mbi alternativat për rifillimin e operacioneve ushtarake, sipas dy burimeve të njohura me çështjen. Vlerësimet e inteligjencës amerikane gjatë muajve të fundit, sipas një zyrtari të inteligjencës dhe dy zyrtarëve të tjerë të lartë amerikanë, tregojnë se sulmet e reja nuk do ta ndryshonin në mënyrë thelbësore qëndrimin negociues të Teheranit dhe do të kishin edhe më pak gjasa të çonin në rrëzimin e regjimit iranian.
Megjithatë, burime të njohura me diskutimet paralajmëruan se Trump mund të zgjedhë sërish veprimin ushtarak. Sipas tyre, ai kishte qenë në dijeni të rreziqeve politike përpara zgjedhjeve, por “thjesht nuk i interesonte”. Një burim i tha Reuters se mundësia e rifillimit të luftimeve mund të jetë tashmë më e madhe, pasi Trump nuk ka më asgjë për të humbur politikisht, tani që zgjedhjet e mesit të mandatit kanë përfunduar. Kjo mund ta bëjë atë më të prirur të mbajë një qëndrim më të ashpër ndaj Iranit dhe të autorizojë sulme të tjera.
Një tjetër burim u shpreh dakord se rifillimi i operacioneve kundër Iranit ishte skenari më i mundshëm. “Ai po planifikon të bombardojë Iranin”, tha burimi. “Mos dëgjoni atë që po thotë. Ai u përmbajt për shkak të zgjedhjeve të mesit të mandatit. Ne i kërkuam të priste deri pas zgjedhjeve”.
