Rreziku rus në Ballkan, Shqipëria dhe Mali i Zi i kërkojnë ndihmë NATO-s

Shqipëria dhe Mali i Zi i janë drejtuar NATO-s me kërkesën për të dërguar ekspertë në të dyja vendet, me qëllim përballimin e fushatave të dezinformimit dhe operacioneve të ndikimit që, sipas autoriteteve, lidhen me Rusinë. Shqetësimi vjen në një periudhë kur Moska akuzohet për intensifikimin e luftës hibride në Europë, përmes ndërhyrjeve në hapësirën digjitale dhe fushatave që synojnë të nxisin përçarje e destabilizim.

Ministri i Mbrojtjes i Shqipërisë, Ermal Nufi, dhe homologu i tij malazez, Dragan Krapovic, kanë kërkuar që Aleanca të rrisë angazhimin në mbështetje të dy vendeve ballkanike. Në intervista të veçanta, ata kanë ngritur shqetësimin për aktivitetin në rrjetet sociale dhe përpjekjet për të ndikuar opinionin publik, duke e konsideruar këtë një kërcënim që kërkon përgjigje të koordinuar.

Ministri malazez Dragan Krapovic deklaroi se Rusia po zhvillon vazhdimisht fushata informacioni, të cilat synojnë veçanërisht grupet më të cenueshme në Malin e Zi dhe në shoqëritë e tjera të Ballkanit Perëndimor.

Nga ana tjetër, Ermal Nufi kërkoi një rol më aktiv të NATO-s në identifikimin dhe kundërvënien ndaj aktorëve që veprojnë në mënyrë të dëmshme në internet. Sipas tij, Aleanca duhet të krijojë një mekanizëm të posaçëm reagimi, përmes të cilit vendet që përballen me këto kërcënime të mund të marrin asistencën e nevojshme.

Nufi bëri të ditur se Shqipëria është përballur gjatë vitit të fundit me një fushatë të gjerë në rrjetet sociale, e cila, sipas tij, ka ushqyer më tej klimën e urrejtjes dhe zemërimit në vend.

Ai foli gjithashtu për ekzistencën e organizatave që, sipas deklarimeve të tij, kanë lidhje të tërthorta me Rusinë dhe për të cilat autoritetet shqiptare kanë mbledhur të dhëna mbi aktivitetin në internet.

“Ne kemi marrë ndërveprimin e tyre online”, u shpreh ministri, duke theksuar se NATO duhet ta trajtojë me më shumë vëmendje këtë çështje.

Kërkesa e Tiranës dhe Podgoricës vjen në një moment të rëndësishëm për orientimin e tyre ndërkombëtar. Mali i Zi synon të përmbyllë procesin e integrimit europian në vitin 2028, ndërsa Shqipëria ka vendosur si objektiv fundin e kësaj dekade. Në të njëjtën kohë, të dyja vendet kanë përpara zhvillime të rëndësishme politike: Mali i Zi pritet të mbajë zgjedhjet e përgjithshme në vitin 2027, ndërsa Shqipëria ka në kalendar zgjedhjet vendore të majit 2027.

Në këtë kontekst, shqetësimi për ndërhyrjet e huaja në hapësirën online merr një rëndësi të veçantë, pasi fushatat e dezinformimit mund të ndikojnë në klimën politike, besimin e qytetarëve dhe proceset demokratike.

Moska dhe Teherani kanë mohuar përfshirjen në lëvizjet e protestave dhe zhvillimet destabilizuese për të cilat janë akuzuar. Megjithatë, NATO e ka trajtuar prej kohësh luftën hibride si një nga sfidat kryesore të sigurisë europiane, duke paralajmëruar se operacione të tilla synojnë të dobësojnë unitetin e Aleancës dhe të pengojnë mbështetjen perëndimore për Ukrainën.

Shqipëria ka pasur edhe më parë nevojë për asistencën e NATO-s në përballjen me kërcënimet kibernetike. Në vitin 2022, pas sulmit kibernetik iranian që paralizoi një pjesë të shërbimeve qeveritare, Aleanca dërgoi një ekip ekspertësh në vend për të ndihmuar në reagimin ndaj incidentit.

Ndërkohë, dërgimi i një ekipi të ri ekspertësh do të kërkonte konsensusin e vendeve anëtare të NATO-s. Tre diplomatë të Aleancës, të cilët kanë folur në kushte anonimiteti, kanë bërë të ditur se ekziston gatishmëri për ta shqyrtuar këtë mundësi.

Megjithatë, diplomatët kanë paralajmëruar se çdo reagim ndaj kërcënimeve të jashtme nuk duhet të shfrytëzohet për qëllime të politikës së brendshme në Shqipëri.

Edhe nga selia e NATO-s është lënë e hapur mundësia për mbështetje shtesë, në rast se një gjë e tillë kërkohet zyrtarisht nga vendet anëtare. Një zyrtar i Aleancës theksoi se aleatët kanë shtuar përgatitjet për të parandaluar dhe përballuar veprimet destabilizuese, duke përfshirë forcimin e mbrojtjes kibernetike.

Kërkesa e Shqipërisë dhe Malit të Zi për asistencë të specializuar tregon se lufta hibride dhe ndikimi përmes rrjeteve sociale po trajtohen gjithnjë e më shumë si çështje të sigurisë kombëtare, me NATO-n që mund të marrë një rol më të drejtpërdrejtë në mbështetjen e vendeve të rajonit.