Aktorja fituese e çmimit Oscar, Dame Judi Dench, ka deklaruar se gjendja e saj e syve e ka lënë të paaftë të performojë në skenë apo të lexojë, më shumë se një dekadë pasi u diagnostikua. Dench u diagnostikua me degjenerim makular të lidhur me moshën (AMD) në vitin 2012, një gjendje që prek shikimin e saj dhe e ka bërë jashtëzakonisht të vështirë edhe njohjen e fytyrave. Duke folur për Emma Barnett në programin “Today” të BBC Radio 4, ajo shprehu me trishtim: “Nuk mund të jem në skenë. Nuk mund të bëj më një shfaqje. Nuk mund të bëj më një film. Nuk mund të lexoj më.” Kjo deklaratë e saj thekson ndikimin e thellë që ka pasur kjo sëmundje në jetën e saj profesionale dhe personale, duke e detyruar të ndryshojë rrënjësisht mënyrën e saj të punës dhe jetesës.
Degjenerimi makular, një sëmundje progresive, ka ndikuar ndjeshëm në aftësinë e saj për të kryer detyra të përditshme. Ajo zbuloi gjithashtu se gjendja e saj mund të çojë në takime të sikletshme, duke thënë se ndonjëherë i afrohet personave të gabuar “dhe u jep atyre një përqafim pothuajse” para se të kuptojë gabimin e saj. Kjo tregon sfidat me të cilat përballet në ndërveprimet sociale dhe vështirësinë për të dalluar qartë njerëzit. Kur u pyet për plakjen, Dench, e cila është 91 vjeçe, u përgjigj me thjeshtësi: “Nuk ka asgjë për të thënë fare. Nuk e mendoj shumë.” Kjo përgjigje reflekton një qasje pragmatike dhe të qetë ndaj moshës, pavarësisht vështirësive shëndetësore me të cilat përballet.
Dench ka shijuar një karrierë që shtrihet në më shumë se shtatë dekada dhe është një nga aktorët më të festuar të Britanisë, me një veprimtari të gjerë në teatër, televizion dhe film. Ajo fitoi një çmim Oscar për aktoren më të mirë dytësore për rolin e Mbretëreshës Elizabeth I në filmin “Shakespeare in Love” në vitin 1999, dhe u bë ndërkombëtarisht e njohur për portretizimin e saj të “M”, shefes së James Bond. Ajo bëri debutimin e saj si ky personazh në “GoldenEye” në vitin 1995, duke u bërë gruaja e parë që luajti këtë rol ikonik. Megjithatë, humbja e shikimit ka ndikuar gjithnjë e më shumë në aftësinë e saj për të punuar, me aktoren që më parë ka folur për vështirësitë në shikim në sheshxhirime dhe për mësimin e skenarëve, duke e bërë procesin e aktrimit shumë më sfidues.
Pavarësisht gjendjes së saj, ajo ka vazhduar të bëjë paraqitje publike dhe të flasë hapur për përshtatjen me jetën me shikim të përkeqësuar, duke theksuar se “radioja ka qenë gjithmonë e rëndësishme për mua” si një mjet për të qëndruar e lidhur me botën. Gjatë intervistës, Dench kujtoi se ishte ftuar për drekë nga ish-shefi i MI6, Sir David Spedding, duke e përshkruar përvojën si “shumë emocionuese”. Kur ajo pyeti se ku duhet ta linte shoferi i saj, iu tha: “Jo, jo, ne do t’ju dërgojmë një makinë, do të vijmë dhe do t’ju marrim.” Megjithatë, ajo mbërriti rreth 20 minuta me vonesë pasi shoferi u përpoq të gjente shtëpinë e saj. “Thashë, ‘Më falni që jam kaq vonë sepse shoferi juaj nuk mundi të gjente shtëpinë time.’ Më pëlqeu shumë,” kujtoi ajo me humor, duke treguar aftësinë e saj për të gjetur anën pozitive edhe në situata të papritura.
E pyetur nëse kishte ndonjë mendim se kush duhet të luante Bondin e ardhshëm, ajo thjesht u përgjigj “jo”, duke treguar se nuk kishte preferenca specifike. Dench diskutoi gjithashtu takimin me aktorin amerikan Sidney Poitier, i cili u bë burri i parë me ngjyrë që fitoi çmimin Oscar për aktorin më të mirë në vitin 1964. Ajo po shfaqej në “Amy’s View” në Nju Jork kur Poitier erdhi pas skene pas një performance. Ajo kujtoi se regjisori Richard Eyre ishte në dhomën e saj të zhveshjes, duke i dhënë shënime, kur trokiti dera. Dench tha se u ndje sikur ishte në një tunel ere kur Poitier hyri, duke shtuar: “Ishte emocionuese.” E pyetur se çfarë i kishte thënë, Dench u përgjigj: “Jo shumë, pak me gojën hapur. Shumë simpatik. Shumë i gjatë.” Kjo tregon admirimin e saj të thellë dhe ndjenjën e magjepsjes për figurën e Poitier, një legjendë e kinemasë.
Biseda më pas u kthye te dashuria e Dench për Shekspirin. Ajo kujtoi se kishte parë vëllain e saj duke luajtur Mbretin Duncan në “Macbeth” kur ishte nëntë vjeçe dhe tha se ai moment ndezi pasionin e saj për dramaturgun. “Ai hyri dhe tha ‘Çfarë njeriu i përgjakur është ai?’ Mendova, ‘Oh Zot, kjo është për mua’. Ai tha ‘i përgjakur’, e dëgjuat atë?” Ajo pranoi gjithashtu se ishte “e magjepsur” nga sonetet e Shekspirit: “Thjesht i dua.” “Është ritmi i tyre. Është ritmi i zemrës suaj,” shtoi ajo, “është mënyra se si ai ka përmbledhur kaq thjesht mënyrën se si secili prej nesh ndihet për, mirë, çdo gjë.” Kjo pasqyron lidhjen e saj të thellë dhe personale me veprën e Shekspirit, duke e konsideruar atë si një burim frymëzimi dhe kuptimi të thellë të jetës.
Marrë nga BBC News