Deklarata e Sali Berishës në emisionin “Opinion” të Blendi Fevziut hap një debat të ri dhe shumë të rëndë për arsyet politike që mund të kenë qëndruar pas goditjes së Hashim Thaçit.
Sipas Berishës, ish-presidenti i Kosovës ishte përfshirë në projektin për ndryshimin e kufijve ndërmjet Kosovës dhe Serbisë me nxitjen dhe këmbënguljen e Edi Ramës.
Ky projekt kundërshtohej fuqimisht nga disa prej shteteve kryesore europiane, veçanërisht nga Gjermania. Në vitin 2018, kancelarja Angela Merkel deklaronte publikisht se integriteti territorial i vendeve të Ballkanit Perëndimor ishte i paprekshëm dhe se ndryshimi i kufijve mund të hapte konflikte të reja në rajon. Carnegie Endowment
Berisha nuk deklaroi drejtpërdrejt se Thaçi u dërgua në Hagë për këtë arsye, por nënteksti i fjalës së tij ishte i fortë: ish-presidenti i Kosovës hyri në një lojë të rrezikshme gjeopolitike, preku çështjen më të ndjeshme të Europës – kufijtë – dhe më pas përfundoi në qeli.
Natyrisht, ky është një interpretim politik dhe jo një fakt i provuar juridikisht.
Gjykata Speciale nuk e akuzoi dhe nuk e dënoi Hashim Thaçin për negociatat me Serbinë apo për projektin e shkëmbimit të territoreve. Vendimi zyrtar lidhet me akuza për krime lufte, ndërsa gjykata ka këmbëngulur se procesi lidhej me përgjegjësinë individuale dhe jo me luftën çlirimtare të UÇK-së.
Por politika ndërkombëtare nuk lexohet vetëm nga dokumentet e gjykatave. Ajo lexohet edhe nga koha kur ndodhin ngjarjet, nga përplasjet diplomatike dhe nga interesat e fuqive të mëdha.
Pikërisht këtu deklarata e Berishës bëhet tronditëse.
A u bë Hashim Thaçi i padëshirueshëm pasi pranoi të diskutonte ndryshimin e kufijve?
A e futi Edi Rama në një projekt nga i cili më pas vetë u tërhoq pa pasoja?
Kush e hartoi realisht skemën e shkëmbimit të territoreve dhe cilat fuqi ndërkombëtare e mbështetën?
Pse faturën politike dhe personale e pagoi vetëm Hashim Thaçi?
Këto janë pyetje që kërkojnë përgjigje.
Nëse Berisha disponon informacione konkrete, ai duhet t’i bëjë publike deri në fund. Një akuzë e tillë nuk mund të mbetet vetëm si nënkuptim televiziv, sepse prek fatin e një ish-presidenti, historinë e Kosovës dhe besimin e shqiptarëve tek drejtësia perëndimore.
Hashim Thaçi mund të ketë bërë gabime politike. Projekti për ndryshimin e kufijve ishte i rrezikshëm dhe mund të hapte Kutinë e Pandorës në Ballkan. Por askush nuk duhet të dënohet në prapaskenë për qëndrimet apo negociatat e tij politike.
Nëse burgu i Hagës është përdorur edhe si mjet për të larguar nga skena një politikan që trazoi ekuilibrat europianë, atëherë nuk kemi vetëm një çështje drejtësie. Kemi një skandal të madh politik ndërkombëtar.
Deklarata e Berishës nuk e provon këtë tezë, por ngre një dyshim që nuk mund të mbyllet me heshtje.
Tani ai ka detyrimin të tregojë gjithçka që di: kush e shtyu Thaçin drejt ndryshimit të kufijve, çfarë roli kishte Edi Rama dhe cilat shtete europiane e paralajmëruan se kjo aventurë do të kishte pasoja.
Sepse, nëse Thaçi hyri në lojën e kufijve me nxitjen e të tjerëve dhe në fund u la i vetëm përballë Hagës, atëherë ndaj tij është kryer jo vetëm një goditje politike, por edhe një pabesi e madhe.