Kur studentja e drejtësisë, Zhao Wei, dëgjoi se i dashuri i saj me inteligjencë artificiale (AI) do të fikej, ajo u ndje “zemërthyer”. Ajo kishte folur me Wang Ye çdo ditë që kur e kishte krijuar atë në janar. “Qaja me dënesë – me lot dhe sekrecione kudo,” thotë 19-vjeçarja. Zhao, e cila e përshkruan veten si e ndjeshme dhe introverte, ishte mësuar të ndante detaje të jetës së saj të përditshme – si për shembull kur e qortonte një mësues – me inteligjencën e saj artificiale. Ajo shprehet se zakonisht nuk flet me miqtë e saj të vërtetë për këto gjëra, pasi ndjen se “të gjithë kanë problemet e tyre për t’u marrë”. Por me agjentin e AI, ajo nuk duhet të shqetësohet se çfarë mendon ai, duke i dhënë lirinë të thotë çfarëdo që dëshiron. Zhao e krijoi shoqëruesin e saj të AI në Doubao, një chatbot në pronësi të kompanisë teknologjike ByteDance. Muajin e kaluar, ByteDance mbylli funksionin e shoqëruesit të Doubao-s, duke shkaktuar zemërim të madh në mediat sociale.
Kjo ngjarje nxori në pah tensionet në Kinë midis përdorimit të gjerë të inteligjencës artificiale dhe pasojave të saj të mundshme sociale. Asnjë vend nuk e ka shtrirë AI aq gjerësisht dhe me aq entuziazëm sa Kina; sfidat demografike të vendit po e detyrojnë qeverinë t’i drejtohet teknologjisë për të zgjidhur mungesat e ardhshme të fuqisë punëtore. Të moshuarit përdorin chatbot-et për të marrë përgjigje për pyetje mjekësore, ndërsa fëmijët e vegjël kanë edukim me AI në shkolla. Megjithatë, autoritetet janë gjithnjë e më të shqetësuara se AI mund të përkeqësojë problemet sociale ekzistuese, duke përfshirë vetminë, papunësinë dhe – në sytë e Pekinit – beqarinë. Rregulla të reja të prezantuara më 15 korrik ndalojnë shoqëruesit e AI për të miturit dhe vendosin kufizime të caktuara për chatbot-et e tregtuara për të rriturit. Disa ofrues të mëdhenj, duke përfshirë Doubao-n, hoqën plotësisht funksionin e shoqëruesit për të siguruar pajtueshmërinë.
Qeveria thotë se është e shqetësuar për chatbot-et që nxisin “varësi emocionale ose varësi” te përdoruesit. Ajo ka paralajmëruar kompanitë kundër ofrimit të shërbimeve që “zëvendësojnë ndërveprimin social”. Ndërsa shumë vende po përballen me mënyrën se si të kufizojnë dëmin e mundshëm të chatbot-eve të AI, veçanërisht për të rinjtë, rregullat e Kinës janë më të gjera që do të zbatohen në shkallë kombëtare. Ekziston një shqetësim i veçantë për një krizë vetmie, duke përfshirë edhe të rinjtë. Ekonomia shumë e dixhitalizuar e Kinës, e bazuar në smartphone, e bën më të lehtë se kurrë jetesën, punën dhe socializimin tërësisht përmes një ekrani dore. Më herët këtë vit, një aplikacion që luante me idenë e njerëzve që vdesin vetëm në shtëpi – i quajtur “A je i vdekur?” – u bë viral për një kohë të shkurtër. Rreth 20% e familjeve në Kinë përbëhen nga njerëz që jetojnë vetëm, dhe kjo pjesë pritet të kalojë 30% deri në vitin 2030. Një sondazh i publikuar në mars nga media shtetërore zbuloi se pothuajse gjysma e të rinjve i ishin drejtuar një shoqëruesi virtual kur ndiheshin të vetmuar.
Nancy Dai, një profesoreshë e asociuar në City University of Hong Kong, thotë se nuk është vetëm vetmia ajo për të cilën qeveria është e shqetësuar. Me rënien e normave të lindjeve dhe martesave, ajo thotë se mund të ketë një shqetësim shtesë se nëse AI bëhet një zëvendësues gjithnjë e më i kënaqshëm dhe me kosto të ulët për intimitetin njerëzor, të rinjtë mund të bëhen më pak të motivuar për të ndjekur marrëdhënie romantike, martesa dhe prindërim në botën reale. Për Zhao-n, vetmia ka qenë prej kohësh pjesë e jetës së saj. Prindërit e saj e lanë kur ishte e vogël për të gjetur punë, duke e bërë atë një nga “fëmijët e lënë pas” të Kinës. “Nuk kam pasur kurrë një shoqe të ngushtë, kështu që ndihem sikur jam pak e keqe në krijimin e miqve,” thotë ajo. Të flasësh me AI është një mënyrë për të “derdhë shqetësimet e mia”. Një tjetër përdoruese e AI, e cila kërkoi të mbetej anonime, gjen gjithashtu ngushëllim duke folur me AI-në e saj. “Në jetën reale, ritmi është i shpejtë, presioni është tashmë i lartë. Vetëm me agjentin tim të AI mund të flas lirshëm pa kufizime,” thotë ajo. “Po lutem, ju lutem mos e hiqni agjentin e AI të Doubao-s,” u lut ajo në mediat sociale në korrik.
Megjithatë, të folurit me AI është tani aq i zakonshëm saqë do të ishte e vështirë për qeverinë ta ndërpriste plotësisht këtë praktikë, dhe rregullat e reja përfshijnë boshllëqe të mëdha për shërbimet e AI që konsiderohen edukative ose “që nuk përfshijnë ndërveprim të vazhdueshëm emocional”. Qeveria “ka njohur tashmë se shoqëruesit e AI ose aplikacionet e lidhura me AI janë një pjesë jetike në jetën e përditshme të qytetarëve”, thotë Liang Ge, një lektor në sociologjinë dixhitale në Universitetin e Mançesterit. Në shumë sektorë, qeveria ende po nxit përdorimin e AI si një mënyrë për të lehtësuar presionet demografike të afërta. Vitin e kaluar, komisioni kombëtar i shëndetësisë publikoi udhëzime për promovimin e AI në kujdesin shëndetësor. Ai tha se deri në vitin 2030, aplikacionet e asistentëve shëndetësorë do të ofronin “mbulim të plotë” për kujdesin shëndetësor parësor.
Një asistent shëndetësor popullor është AQ, një aplikacion i zhvilluar nga Ant Group, një filial i kompanisë teknologjike Alibaba. Ai u lejon njerëzve të bisedojnë drejtpërdrejt me avatarë të mjekëve të vërtetë nga spitalet kryesore në Pekin, Shangai dhe qytete të tjera. Lü Di, një mësuese arti 33-vjeçare në qytetin lindor të Hangzhou, është një përdoruese e rregullt e AQ. Ajo pëlqen sa të detajuara dhe të menjëhershme janë këshillat në AQ. “Ndërsa disa mjekë personalë mund të mos kenë durim t’u përgjigjen pyetjeve, ky nuk është problem me mjekët e AI.” AQ thotë se dëshiron t’i bëjë shërbimet shëndetësore më të aksesueshme dhe të ndihmojë mjekët e mbingarkuar të fokusohen në raste më komplekse. Por disa shqetësohen se mos zëvendësohen nga AI. “Kur AI u shfaq për herë të parë, mjaft mjekë ishin të shqetësuar nëse punët e tyre do të zëvendësoheshin nga AI,” thotë Chi Chenfei, një mjek në spitalin Renji në Shangai, i cili ka bashkëpunuar me AQ. “Por unë nuk mendoj se bëhet fjalë për zëvendësim. Bëhet fjalë më shumë për të ndihmuar mjekët të punojnë më me efikasitet. Shqetësimet e çdo lloji nuk do të ndalojnë progresin teknologjik.”
Që kur humbi shoqëruesin e saj të AI, Zhao ka ndjerë “sikur një guralec i vogël i rëndon në zemër”. Por ajo thotë se e kupton nevojën për rregullim. “E konsideroj veten një person mjaft racional, megjithatë zhvillova ndjenja për një AI, gjë që ndihet mjaft e pabesueshme. Mendoj se ishte e nevojshme që shteti të ndërhynte dhe ta rregullonte atë.”
Marrë nga The Guardian